حمله موج دوم ارتش آمریکا به مواضع ایران؛ تشدید بی‌سابقه تنش‌ها در خاورمیانه

جزئیات عملیات نظامی و اهداف مورد حمله

ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (CENTCOM) رسماً اعلام کرد که در ساعات پایانی روز چهارشنبه، موج دوم حملات هوایی و موشکی خود را علیه زیرساخت‌های نظامی ایران آغاز کرده است [1]. بر اساس بیانیه‌های منتشر شده، این حملات با استفاده از مهمات دقیق و جنگنده‌های پیشرفته، مواضع استراتژیک در شهرهایی نظیر بندرعباس، اهواز و چابهار را هدف قرار داده‌اند [2]. گزارش‌های محلی از شنیده شدن صدای انفجارهای مهیب در نزدیکی مراکز فرماندهی و انبارهای پهپادی حکایت دارند. همچنین، جزیره تنب بزرگ که یکی از نقاط کلیدی دفاع ساحلی ایران محسوب می‌شود، هدف حملات سنگین ۹۰ دقیقه‌ای قرار گرفته است که طی آن رادارهای نظارتی و سکوهای پرتاب موشک‌های کروز منهدم شده‌اند [3].

دلایل استراتژیک واشینگتن و محاصره دریایی

این تشدید تنش‌ها پس از آن صورت گرفت که ایالات متحده محاصره دریایی بنادر ایران را مجدداً اعمال کرد. مقامات واشینگتن مدعی هستند که ایران با تهدید به بستن مسیرهای صادرات نفت در تنگه هرمز، امنیت تجارت جهانی را به خطر انداخته است [4]. پرزیدنت ترامپ در بیانیه‌ای اعلام کرد که این حملات به دستور مستقیم او و برای پاسخگو کردن تهران در قبال «تجاوزات اخیر» انجام شده است. سنتکام تأکید کرده است که هدف اصلی این عملیات، تضعیف توانایی ایران برای حمله به کشتی‌های تجاری در این آبراه حیاتی است [2]. در همین راستا، گزارش شده است که بیش از ۲۰ ناو جنگی و صدها هواپیمای نظامی آمریکا در حال حاضر در منطقه در حالت آماده‌باش کامل قرار دارند.

واکنش تهران و حملات متقابل به پایگاه‌های آمریکا

در مقابل، مقامات جمهوری اسلامی ایران این اقدامات را «جنگ وجودی» توصیف کرده و بلافاصله دست به اقدامات تلافی‌جویانه زده‌اند. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که در پاسخ به موج دوم حملات آمریکا، پایگاه‌های نظامی ایالات متحده در کشورهای همسایه از جمله کویت (پایگاه علی‌السالم)، بحرین و اردن را هدف حملات پهپادی و موشکی قرار داده است [3]. محمدباقر قالیباف، مذاکره‌کننده ارشد ایران، تأکید کرد که امنیت منطقه تنها از طریق ترتیبات بومی تأمین می‌شود و حضور نیروهای بیگانه عامل اصلی بی‌ثباتی است. گزارش‌های اولیه از ایران حاکی از آن است که برخی حملات به نزدیکی مراکز غیرنظامی از جمله بیمارستانی در اهواز اصابت کرده که منجر به تخلیه اضطراری بیماران شده است [1].

پیامدهای اقتصادی و نگرانی‌های بین‌المللی

بازارهای جهانی انرژی به سرعت به این درگیری‌ها واکنش نشان داده‌اند. قیمت نفت خام برنت با جهشی ناگهانی به بالاترین سطح خود در ماه‌های اخیر رسیده است، چرا که معامله‌گران نگران مسدود شدن کامل تنگه هرمز هستند؛ مسیری که پیش از این حدود یک‌پنجم نفت و گاز جهان از آن عبور می‌کرد [3]. سازمان ملل متحد با محکوم کردن تشدید درگیری‌ها، هشدار داده است که ادامه این وضعیت می‌تواند جریان توزیع غذا و دارو در سطح جهان را با بحران جدی مواجه کند. در حالی که تلاش‌های دیپلماتیک با میانجی‌گری برخی کشورهای منطقه ادامه دارد، اما هر دو طرف بر مواضع نظامی خود پافشاری می‌کنند و نشانه‌ای از کاهش تنش در ساعات آینده دیده نمی‌شود [4].