محاصره دریایی ایران توسط آمریکا؛ آغاز عملیات سنتکام از ساعت ۲۳ امشب

در پی شکست توافقات موقت و تشدید درگیری‌های نظامی در منطقه، ایالات متحده رسماً اعلام کرد که محاصره دریایی ایران را از سر می‌گیرد. طبق بیانیه رسمی فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، این عملیات از ساعت ۱۶:۰۰ به وقت منطقه زمانی شرقی (ET) در تاریخ ۱۴ جولای ۲۰۲۶ آغاز می‌شود که معادل ساعت ۲۳:۰۰ به وقت ترکیه است [۴][۵]. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تفاهم‌نامه ماه گذشته را یک «آزمایش شکست‌خورده» خواند و دستور بازگشت تحریم‌ها و فشارهای نظامی را صادر کرد [۱].

جزئیات عملیات محاصره و حضور نظامی طبق گزارش‌های منتشر شده، نیروی دریایی آمریکا با ۱۹ کشتی جنگی از جمله دو ناو هواپیمابر «یواس‌اس آبراهام لینکلن» و «یواس‌اس جورج اچ.دبلیو بوش» در دریای عرب و نزدیکی تنگه هرمز مستقر شده است [۱]. سنتکام تأکید کرده است که هر شناوری که بدون مجوز قصد ورود یا خروج از مناطق تحت محاصره، از جمله بنادر و پایانه‌های نفتی ایران را داشته باشد، مورد رهگیری و توقیف قرار خواهد گرفت [۴]. با این حال، اعلام شده است که تردد کشتی‌های بی‌طرف که به مقاصدی غیر از ایران حرکت می‌کنند، پس از بازرسی‌های لازم ادامه خواهد یافت [۳].

حملات هوایی و تشدید تنش‌های میدانی این محاصره دریایی در حالی آغاز می‌شود که ارتش آمریکا برای سومین شب متوالی حملات هوایی سنگینی را علیه مواضعی در داخل خاک ایران انجام داده است. گزارش‌ها حاکی از شنیده شدن صدای انفجارهای مهیب در بندرعباس، جزیره قشم و کیش است [۲]. پنتاگون اعلام کرده که این حملات با هدف تخریب توانمندی‌های موشکی و پهپادی ایران که تهدیدی برای کشتیرانی تجاری محسوب می‌شوند، صورت گرفته است [۳]. در مقابل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هشدار داده است که هرگونه مداخله در مدیریت تنگه هرمز با پاسخ قاطع مواجه خواهد شد و امنیت عرضه انرژی جهان را به خطر خواهد انداخت [۲].

پیامدهای اقتصادی و طرح تعرفه عبور یکی از جنجالی‌ترین بخش‌های اعلامیه اخیر، پیشنهاد دونالد ترامپ مبنی بر وضع تعرفه ۲۰ درصدی بر تمامی محموله‌های عبوری از تنگه هرمز است. ترامپ مدعی شده که آمریکا باید به عنوان «نگهبان تنگه هرمز» هزینه تأمین امنیت این آبراه بین‌المللی را دریافت کند [۱][۲]. این اظهارات بلافاصله باعث جهش قیمت نفت در بازارهای جهانی شد و قیمت نفت برنت به بیش از ۸۳ دلار در هر بشکه رسید [۱]. سازمان‌های بین‌المللی و سازمان ملل متحد نسبت به فروپاشی کامل امنیت دریانوردی و وقوع یک فاجعه اقتصادی هشدار داده‌اند [۳].

بن‌بست دیپلماتیک و واکنش‌های بین‌المللی در حالی که واشینگتن مدعی است ایران به تعهدات خود در توافقات اخیر پایبند نبوده، تهران این اقدامات را «تجاوز آشکار» توصیف کرده است. کشورهای منطقه از جمله امارات متحده عربی و قطر نسبت به حملات اخیر به نفت‌کش‌ها ابراز نگرانی کرده و خواستار خویشتن‌داری طرفین شده‌اند [۳]. با آغاز رسمی محاصره از ساعت ۲۳ امشب، انتظار می‌رود فشارها بر زنجیره تأمین انرژی جهانی به شدت افزایش یابد و مسیرهای جایگزین برای انتقال نفت با چالش‌های لجستیکی جدی مواجه شوند [۲][۵].