حمله گسترده آمریکا به بوشهر، ماهشهر و آبادان؛ تشدید بحران در خلیج فارس

جزئیات عملیات پنج ساعته سنتکام علیه اهداف نظامی فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) رسماً اعلام کرد که موج جدیدی از حملات هوایی و موشکی را علیه اهداف نظامی در سراسر جنوب ایران به پایان رسانده است. این عملیات که حدود ۵ ساعت به طول انجامید، شهرهای استراتژیکی همچون بوشهر، چابهار، جاسک، کنارک و بندرعباس را هدف قرار داد [۱]. طبق بیانیه سنتکام، این حملات با هدف کاهش توانمندی‌های ایران در تهدید کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز انجام شده و در آن از تسلیحات با دقت بالا برای انهدام سایت‌های موشکی، پهپادی و سامانه‌های پدافند ساحلی استفاده شده است [۴].

بوشهر، آبادان و ماهشهر در کانون حملات گزارش‌های محلی و خبرگزاری‌های رسمی ایران تایید کرده‌اند که شهر بوشهر، که میزبان تنها نیروگاه اتمی فعال کشور است، شاهد اصابت پرتابه‌های متخاصم به چهار نقطه مختلف بوده است [۲]. اگرچه مقامات استانی اعلام کرده‌اند که به خود تأسیسات هسته‌ای آسیبی وارد نشده، اما صدای انفجارهای مهیب در مناطق اطراف از جمله چغادک شنیده شده است [۳]. همزمان در استان خوزستان، معاون امنیتی استانداری از حمله به نقاطی در شهرستان آبادان و حوالی ماهشهر خبر داد [۱]. آبادان که قدیمی‌ترین پالایشگاه نفت خاورمیانه را در خود جای داده و ماهشهر به عنوان قطب پتروشیمی ایران، از اهداف کلیدی این موج حملات بوده‌اند که نشان‌دهنده تمرکز واشینگتن بر شریان‌های اقتصادی ایران است [۵].

پاسخ موشکی ایران و حملات متقابل به پایگاه‌های منطقه در واکنش به این تهاجم، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران از آغاز عملیات‌های تلافی‌جویانه خبر دادند. گزارش‌ها حاکی از شلیک چندین فروند موشک بالستیک و پهپاد انتحاری به سمت پایگاه‌های لجستیکی و هوایی آمریکا در کشورهای اردن، کویت و بحرین است [۳]. اردن تایید کرده که دست‌کم چهار موشک ایرانی را در حریم هوایی خود رهگیری کرده است [۱]. این تبادل آتش مستقیم، زنگ خطر یک جنگ منطقه‌ای گسترده را به صدا درآورده و باعث فعال شدن سامانه‌های پدافندی در سراسر کشورهای حاشیه خلیج فارس شده است [۴].

فروپاشی آتش‌بس و بن‌بست دیپلماتیک این درگیری‌های خونین در حالی رخ می‌دهد که تنها یک ماه از امضای تفاهم‌نامه صلح موقت در ژوئن ۲۰۲۶ می‌گذرد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، با اعلام پایان رسمی آتش‌بس، مدعی شد که ایران به تعهدات خود پایبند نبوده و از برقراری مجدد «محاصره دریایی» ایران خبر داد [۵]. در مقابل، مجلس شورای اسلامی ایران با ارائه طرحی دوفوریتی برای مدیریت تنگه هرمز، هرگونه همکاری کشورهای منطقه با واشینگتن را «اقدام جنگی» تلقی کرده است [۴]. کارشناسان معتقدند با توجه به سخنرانی قریب‌الوقوع ترامپ در ۱۶ جولای، احتمال گسترش حملات به زیرساخت‌های حیاتی‌تر ایران در روزهای آینده بسیار بالاست [۵].