عملیات سپیده‌دم آمریکا علیه ایران؛ بمباران گسترده در دریای عمان

تشدید درگیری‌ها در دریای عمان و تنگه هرمز در ساعات اولیه صبح امروز، ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۶، منطقه خاورمیانه شاهد یکی از سنگین‌ترین درگیری‌های نظامی سال‌های اخیر بود. ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) رسماً اعلام کرد که موج جدیدی از حملات هوایی را علیه اهداف نظامی در خاک ایران آغاز کرده است [۱]. این عملیات که در ساعات بامدادی و تحت عنوان «عملیات سپیده‌دم» انجام شد، بر تخریب زیرساخت‌های دفاع ساحلی و مراکز پهپادی ایران در حاشیه دریای عمان و تنگه هرمز تمرکز داشت [۳].

گزارش‌های محلی و تصاویر ماهواره‌ای حاکی از وقوع انفجارهای مهیب در شهرهای بندری از جمله بندرعباس، جاسک، چابهار و جزیره قشم است. به گفته مقامات پنتاگون، این حملات با هدف تضعیف توانایی ایران در تهدید کشتی‌رانی تجاری و مقابله با اقدامات اخیر تهران در توقیف نفت‌کش‌ها صورت گرفته است [۲].

بازگشت محاصره دریایی به دستور دونالد ترامپ همزمان با این حملات هوایی، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، دستور بازگشت رسمی محاصره دریایی بنادر ایران را صادر کرد. این محاصره که از ساعت ۲۳:۳۰ شب گذشته به وقت تهران اجرایی شد، تمامی ترددهای دریایی به سمت بنادر اصلی ایران از جمله بندر امام خمینی و بوشهر را تحت کنترل شدید ناوگان پنجم دریایی آمریکا قرار می‌دهد [۳][۵].

ترامپ در بیانیه‌ای که در حاشیه نشست‌های دیپلماتیک اخیر صادر شد، اعلام کرد که «دوران صبر استراتژیک به پایان رسیده» و واشنگتن دیگر به توافقات پیشین متعهد نیست. وی تأکید کرد که تا زمان بازگشت ایران به میز مذاکره و پذیرش شرایط جدید، فشار نظامی و اقتصادی به حداکثر خواهد رسید [۴].

واکنش تهران و وضعیت امنیت منطقه‌ای در مقابل، مقامات جمهوری اسلامی ایران این حملات را «تجاوز آشکار به حاکمیت ملی» توصیف کرده و وعده پاسخ پشیمان‌کننده داده‌اند. رسانه‌های داخلی ایران گزارش دادند که پدافند هوایی در چندین نقطه موفق به رهگیری پرتابه‌های متخاصم شده است، اما خساراتی به برخی تأسیسات بندری وارد شده است [۳].

این درگیری‌ها تأثیر فوری بر بازارهای جهانی انرژی داشته است. قیمت نفت خام در ساعات اولیه معاملات امروز جهشی ۱۰ درصدی را تجربه کرد و نگرانی‌ها بابت مسدود شدن کامل تنگه هرمز، که شریان اصلی انتقال انرژی جهان است، به شدت افزایش یافته است [۵]. کشورهای منطقه از جمله عمان و قطر تلاش‌های دیپلماتیک خود را برای جلوگیری از یک جنگ تمام‌عیار آغاز کرده‌اند، اما با توجه به حجم حملات دیشب، رسیدن به یک آتش‌بس فوری دشوار به نظر می‌رسد [۱].