دلار به مرز ۴۶.۵۰ لیر رسید؛ یورو در سطح ۵۲.۸۹ معامله می‌شود

تداوم کاهش ارزش لیر در بازارهای صبحگاهی در معاملات روز چهارشنبه، ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶، لیر ترکیه بار دیگر تحت فشار شدید فروش قرار گرفت. بر اساس گزارش‌های دریافتی از بازار آزاد و سیستم‌های بانکی، نرخ برابری دلار به لیر (USD/TRY) با افزایشی محسوس به سطح ۴۶.۵۰ نزدیک شد [۲]. این در حالی است که یورو نیز با نوسانی مشابه، در سطح ۵۲.۸۹ لیر معامله می‌شود [۴]. تحلیلگران بازار معتقدند که این حرکت قیمتی، بخشی از روند کاهش ارزش مدیریت‌شده لیر است که از سال‌های گذشته و با هدف تثبیت اقتصادی آغاز شده بود، اما اکنون با چالش‌های جدیدی روبرو شده است [۱].

سایه سنگین سیاست‌های فدرال رزرو بر ارزهای نوظهور یکی از عوامل اصلی تقویت دلار در سطح جهانی و فشار بر لیر، رویکرد انقباضی فدرال رزرو ایالات متحده است. انتظارات بازار برای افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو تقویت شده و احتمال می‌رود اولین گام در ماه سپتامبر برداشته شود [۳]. شاخص دلار (DXY) به سطح ۱۰۱.۵ رسیده که بالاترین میزان از می ۲۰۲۵ محسوب می‌شود. این قدرت گرفتن دلار، هزینه جایگزینی دارایی‌ها را افزایش داده و سرمایه‌گذاران را به سمت بازارهای امن‌تر سوق داده است که نتیجه مستقیم آن، تضعیف ارزهای نوظهور از جمله لیر ترکیه است [۳].

تنش‌های ژئوپلیتیک و شوک‌های بازار انرژی علاوه بر سیاست‌های پولی، تنش‌های نظامی در منطقه خاورمیانه، به‌ویژه درگیری‌های مرتبط با ایران، فشار مضاعفی بر اقتصاد ترکیه وارد کرده است. ترکیه به عنوان یک واردکننده بزرگ انرژی، به شدت نسبت به قیمت نفت و گاز حساس است. اگرچه قیمت نفت برنت در روزهای اخیر به حدود ۷۶.۳ دلار کاهش یافته است، اما عدم قطعیت‌های ناشی از وضعیت تنگه هرمز و ریسک‌های ژئوپلیتیک باعث شده تا تقاضا برای دلار به عنوان پناهگاه امن دارایی افزایش یابد [۳]. این شوک‌های انرژی مسیر کاهش تورم در ترکیه را با تهدید جدی روبرو کرده است [۱].

واکنش بانک مرکزی ترکیه و وضعیت تورم بانک مرکزی جمهوری ترکیه (CBRT) در آخرین نشست خود در ژوئن ۲۰۲۶، نرخ بهره را برای سومین بار متوالی بدون تغییر حفظ کرد. نرخ تورم سالانه در ماه می به ۳۲.۶۱ درصد رسید که نشان‌دهنده چسبندگی تورم علیرغم سیاست‌های ارتدوکس اقتصادی تحت مدیریت محمد شیمشک است [۱]. استراتژی فعلی بانک مرکزی بر پایه «قدرت‌گیری واقعی لیر» استوار است تا اطمینان حاصل شود که تضعیف لیر سریع‌تر از نرخ تورم ماهانه رخ نمی‌دهد؛ با این حال، رکوردشکنی‌های اخیر دلار نشان می‌دهد که حفظ این تعادل در سایه بحران‌های خارجی بسیار دشوار شده است [۱][۴].