نرخ دلار و لیر ترکیه؛ تحلیل نوسانات بازار در نیمه ژوئیه ۲۰۲۶

وضعیت فعلی بازار ارز در ترکیه در شامگاه ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶، گزارش‌های واصله از بازارهای مالی ترکیه نشان‌دهنده تداوم فشار بر لیر در برابر دلار آمریکا است. بر اساس داده‌های منتشر شده توسط رسانه اقتصادی «جانلی گاسته»، نرخ برابری دلار به لیر (USD/TRY) در ساعات پایانی معاملات روز گذشته، ثبات نسبی اما شکننده‌ای را در سطوح بالا نشان داد [1]. این وضعیت در حالی رخ می‌دهد که اقتصاد ترکیه در میانه یک برنامه اصلاحی گسترده برای مهار تورم قرار دارد، اما عوامل خارجی همچنان بر ارزش پول ملی این کشور سایه افکنده‌اند.

سیاست‌های انقباضی بانک مرکزی و چالش تورم بانک مرکزی جمهوری ترکیه (TCMB) در گزارش‌های اخیر خود، هدف تورمی سال ۲۰۲۶ را از ۱۶ درصد به ۲۴ درصد افزایش داده است [3]. فاتح کاراهان، رئیس بانک مرکزی، اعلام کرد که به دلیل شوک‌های قیمت انرژی و مواد غذایی ناشی از تنش‌های منطقه‌ای، کاهش تورم با سرعتی که پیش‌تر پیش‌بینی می‌شد، محقق نشده است [5]. در حال حاضر، نرخ بهره بانکی در سطح ۳۷ درصد تثبیت شده است تا از خروج سرمایه جلوگیری شود، اما تحلیلگران موسسه جی‌پی‌مورگان پیش‌بینی می‌کنند که تورم تا پایان سال ۲۰۲۶ به حدود ۲۹ درصد برسد که فراتر از اهداف رسمی دولت است [2].

تأثیر تنش‌های ژئوپلیتیک بر ارزش لیر یکی از دلایل اصلی نوسانات اخیر در نرخ دلار به لیر، افزایش تنش‌ها در خاورمیانه و تأثیر آن بر هزینه‌های حمل‌ونقل و انرژی است. در ژوئیه ۲۰۲۶، درگیری‌های منطقه‌ای باعث شده است تا هزینه‌های واردات برای ترکیه افزایش یابد و این امر مستقیماً بر تراز تجاری و ارزش لیر فشار وارد کرده است [3]. علاوه بر این، نوسانات در قیمت نفت که به سطوح بالایی رسیده، باعث شده است تا بانک مرکزی ترکیه از ذخایر ارزی خود برای تثبیت بازار استفاده کند، هرچند که این سیاست در بلندمدت با چالش‌های جدی روبرو است [4].

پیش‌بینی آینده؛ لیر به کدام سو می‌رود؟ تحلیلگران بازارهای مالی، از جمله کارشناسان بارکلیز و بی‌بی‌وی‌ای (BBVA)، بر این باورند که لیر ترکیه تا پایان سال ۲۰۲۶ به روند نزولی تدریجی خود ادامه خواهد داد. پیش‌بینی‌های فعلی حاکی از آن است که نرخ دلار ممکن است تا پایان سال به محدوده ۵۰ تا ۵۲ لیر برسد [4]. با این حال، تداوم سیاست‌های پولی انقباضی و احتمال بهبود شرایط صادرات در نیمه دوم سال، می‌تواند از سقوط ناگهانی ارزش لیر جلوگیری کند. سرمایه‌گذاران اکنون چشم‌انتظار نشست بعدی کمیته سیاست پولی بانک مرکزی هستند تا جهت‌گیری‌های آتی برای مقابله با تورم چسبنده مشخص شود [1][2].