نرخ دلار و لیر در بازار ترکیه؛ ثبت رکورد جدید در ظهر ۸ ژوئیه ۲۰۲۶

جزئیات معاملات ظهر امروز در بازار استانبول

امروز، چهارشنبه ۸ ژوئیه ۲۰۲۶، بازار ارز ترکیه شاهد موج جدیدی از کاهش ارزش پول ملی بود. بر اساس گزارش‌های منتشر شده توسط رسانه اقتصادی N Gazete و داده‌های لحظه‌ای بازارهای مالی، نرخ برابری دلار به لیر (USD/TRY) در ساعات ظهر به وقت محلی به رقم بی‌سابقه ۴۶.۸۵۷۲ رسید [۱][۲]. این رقم نشان‌دهنده افزایش ۰.۰۵ درصدی نسبت به ساعات اولیه معاملات است و لیر ترکیه را در پایین‌ترین سطح تاریخی خود قرار داده است.

در طول یک ماه گذشته، لیر ترکیه حدود ۱.۶۰ درصد از ارزش خود را در برابر دلار آمریکا از دست داده است. بررسی‌های سالانه نیز نشان می‌دهد که ارزش پول ملی ترکیه در ۱۲ ماه منتهی به ژوئیه ۲۰۲۶، بیش از ۱۷.۵ درصد سقوط کرده است [۱]. این روند نزولی، فشار مضاعفی بر هزینه‌های واردات و معیشت شهروندان ترکیه وارد کرده است.

سیاست‌های پولی و چالش‌های بانک مرکزی (CBRT)

بانک مرکزی جمهوری ترکیه (TCMB) در آخرین نشست خود، نرخ بهره بانکی را در سطح ۳۷ درصد ثابت نگه داشت [۴]. با وجود اینکه تورم سالانه در ماه ژوئن ۲۰۲۶ به ۳۲.۱ درصد کاهش یافته است، اما تحلیلگران موسساتی نظیر گلدمن ساکس و سیتی‌بانک معتقدند که بانک مرکزی تا اواخر سال جاری میلادی فضای کافی برای کاهش نرخ بهره نخواهد داشت [۳].

فاتح کاراهان، رئیس بانک مرکزی ترکیه، پیش‌تر اعلام کرده بود که پیش‌بینی تورم پایان سال ۲۰۲۶ به دلیل شوک‌های ناشی از تنش‌های منطقه‌ای به ۲۶ درصد افزایش یافته است [۳]. بانک مرکزی تاکید کرده است که تا زمان دستیابی به ثبات قیمت‌ها، سیاست‌های انقباضی پولی ادامه خواهد یافت. با این حال، بازار آزاد همچنان نسبت به توانایی دولت در کنترل نرخ ارز با تردید نگاه می‌کند.

تاثیر تنش‌های ژئوپلیتیک بر بازار ارز

یکی از دلایل اصلی فشار بر لیر در ماه‌های اخیر، تداوم تنش‌های نظامی در منطقه و تاثیر آن بر مسیرهای ترانزیت انرژی بوده است. اختلالات در جریان انتقال انرژی از طریق تنگه هرمز، قیمت تمام شده سوخت و حمل‌ونقل را در ترکیه افزایش داده و فرآیند کاهش تورم (Disinflation) را با کندی مواجه کرده است [۴].

اگرچه قیمت نفت برنت در بازارهای جهانی به زیر ۷۲ دلار در هر بشکه رسیده است، اما به دلیل کاهش ارزش لیر، مصرف‌کنندگان ترکیه عملاً از این کاهش قیمت منتفع نشده‌اند. کارشناسان معتقدند تا زمانی که ریسک‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه تعدیل نشود، لیر ترکیه همچنان به عنوان یک ارز پرریسک در بازارهای جهانی معامله خواهد شد [۳][۴].

چشم‌انداز آینده و پیش‌بینی بازار

مدل‌های اقتصادی Trading Economics پیش‌بینی می‌کنند که نرخ دلار به لیر تا پایان سه ماهه جاری در محدوده ۴۶.۶۸ باقی بماند، اما برخی بانک‌های سرمایه‌گذاری بین‌المللی نظیر گلدمن ساکس، اهداف بالاتری را برای پایان سال ۲۰۲۶ متصور هستند [۱][۳].

در حال حاضر، تمرکز معامله‌گران بر نشست بعدی کمیته سیاست پولی بانک مرکزی در ۲۳ ژوئیه است. بازار منتظر سیگنال‌های جدیدی درباره زمان احتمالی آغاز چرخه کاهش نرخ بهره است. هرگونه نشانه از نرمش زودهنگام در سیاست‌های پولی می‌تواند منجر به جهش دوباره نرخ دلار در بازار آزاد استانبول شود.