جی‌دی ونس: توافق با ایران روز گذشته به صورت دیجیتال امضا شد

امضای دیجیتال؛ گامی به سوی پایان تنش‌ها در تحولی دراماتیک در عرصه دیپلماسی جهانی، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده، تایید کرد که توافق اولیه میان واشینگتن و تهران برای پایان دادن به خصومت‌های اخیر به صورت دیجیتالی امضا شده است. ونس در گفتگو با رسانه‌های بین‌المللی اظهار داشت که این یادداشت تفاهم (MoU) روز یکشنبه، ۱۴ ژوئن ۲۰۲۶، توسط دونالد ترامپ، وی و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، به امضای الکترونیک رسیده است [۱][۲]. این اقدام به عنوان پیش‌درآمدی برای مراسم رسمی امضا که قرار است روز جمعه در ژنو سوئیس برگزار شود، تلقی می‌شود.

جزئیات توافق: بازگشایی هرمز و بازگشت بازرسان طبق اظهارات ونس، این توافق که در پی جنگی سه‌ماهه و پرتنش حاصل شده، شامل مفاد کلیدی برای ثبات بازارهای انرژی است. مهم‌ترین بند این تفاهم‌نامه، بازگشایی فوری و بدون عوارض تنگه هرمز است که در ماه‌های اخیر به کانون درگیری‌ها تبدیل شده بود [۳]. همچنین، توافق بر سر یک آتش‌بس ۶۰ روزه و بازگشت بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA) به تاسیسات هسته‌ای ایران حاصل شده است. ونس تاکید کرد که ایالات متحده و آژانس در نابودی ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران همکاری خواهند کرد تا اطمینان حاصل شود که تهران هرگز به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت [۴].

لغو تحریم‌ها؛ مشروط به پایبندی کامل تهران معاون رئیس‌جمهور آمریکا در پاسخ به سوالات مربوط به آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده ایران، صراحتاً اعلام کرد که تا این لحظه هیچ مبلغی آزاد نشده است. او تاکید کرد که لغو تحریم‌ها و دسترسی ایران به صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری (که توسط کشورهای شورای همکاری خلیج فارس تامین می‌شود) کاملاً «عملکردمحور» خواهد بود [۱][۳]. به عبارت دیگر، تنها در صورتی که ایران تعهدات خود را در زمینه راستی‌آزمایی هسته‌ای و توقف فعالیت‌های نظامی انجام دهد، گشایش‌های اقتصادی آغاز خواهد شد. ونس همچنین شایعات مربوط به آزادسازی فوری ۲۴ میلیارد دلار از دارایی‌های ایران را رد کرد و آن را منوط به مراحل بعدی مذاکرات فنی دانست [۴].

واکنش‌های بین‌المللی و نقش رسانه‌های منطقه انتشار این خبر در رسانه‌های ترکیه، از جمله روزنامه «آکدنیز مانشت»، بازتاب گسترده‌ای داشته است، چرا که ثبات در خاورمیانه مستقیماً بر اقتصاد و امنیت منطقه مدیترانه تاثیرگذار است [۱]. رهبران جهان، از جمله رئیس شورای اروپا، از این توافق استقبال کرده و آن را پایانی بر یک «جنگ پرهزینه» نامیده‌اند. با این حال، ونس خاطرنشان کرد که اگرچه پیشرفت بزرگی حاصل شده، اما دستیابی به صلح پایدار زمان‌بر خواهد بود و مذاکرات فنی برای نهایی کردن جزئیات پیچیده در هفته‌های آتی ادامه خواهد داشت [۲][۳].