توسعه روابط اقتصادی و سرمایه‌گذاری مشترک آذربایجان غربی و ترکیه

مجمع همکاری‌های ایران و ترکیه در شهر وان در تاریخ ۲۲ ژوئن ۲۰۲۶ (۱ تیر ۱۴۰۵)، شهر وان ترکیه میزبان مجمع همکاری‌های اقتصادی با حضور مقامات محلی و فعالان بخش خصوصی استان آذربایجان غربی ایران بود. این نشست که با هدف بررسی راهکارهای عملیاتی برای افزایش حجم مبادلات تجاری برگزار شد، بر اهمیت استراتژیک مرزهای مشترک به عنوان دروازه ورود به بازارهای اروپایی و آسیای میانه تاکید داشت [۱]. در این مجمع، نمایندگانی از شرکت‌های بزرگ فناوری و لجستیکی ایران از جمله دیجی‌کالا و پارک علم و فناوری آذربایجان غربی حضور داشتند تا زمینه‌های همکاری در اقتصاد دیجیتال را بررسی کنند [۲].

تمرکز بر سرمایه‌گذاری مشترک و فناوری یکی از محورهای اصلی گفتگوها، ایجاد پلتفرم‌های سرمایه‌گذاری مشترک در مناطق مرزی بود. مقامات دو طرف توافق کردند که با بهره‌گیری از ظرفیت‌های شهرک‌های صنعتی مشترک، فرآیند تولید و صادرات کالا را تسهیل کنند. رئیس پارک علم و فناوری آذربایجان غربی در این نشست اشاره کرد که حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و انتقال تکنولوژی میان ارومیه و وان می‌تواند ارزش افزوده قابل توجهی برای تجارت دوجانبه ایجاد کند [۲]. این همکاری‌ها شامل حوزه‌هایی نظیر صنایع شیمیایی، کشاورزی مدرن و فناوری‌های پیشرفته تولیدی است که می‌تواند به تنوع‌بخشی ساختار تجاری دو کشور کمک کند [۴].

نوسازی زیرساخت‌ها و بازگشایی گذرگاه‌های جدید توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و ترانزیت، پیش‌نیاز اصلی دستیابی به هدف‌گذاری‌های اقتصادی است. در این راستا، استاندار آذربایجان غربی بر لزوم نوسازی پایانه‌های مرزی بازرگان، سرو و رازی تاکید کرد [۳]. همچنین، موضوع بازگشایی مرز جدید «کوزه‌رش» در منطقه سلماس به عنوان یک اولویت راهبردی مطرح شد که می‌تواند بار ترافیکی سایر مرزها را کاهش داده و دسترسی تجار به بنادر ترکیه را سریع‌تر کند [۲]. مقامات ترکیه نیز از آمادگی خود برای سرمایه‌گذاری در بهسازی جاده‌های منتهی به مرز و افزایش ساعت کاری گمرکات خبر دادند.

چشم‌انداز دیپلماسی اقتصادی منطقه‌ای این نشست در حالی برگزار شد که هر دو کشور به دنبال تقویت پیوندهای اقتصادی در قالب سازمان‌های منطقه‌ای هستند. با توجه به جایگاه آذربایجان غربی به عنوان تنها استان هم‌مرز ایران با ترکیه، نقش این منطقه در کریدورهای بین‌المللی نظیر کریدور میانی (Middle Corridor) بیش از پیش اهمیت یافته است [۱]. فعالان اقتصادی معتقدند که با رفع موانع تعرفه‌ای و تسهیل تردد ناوگان حمل‌ونقل، می‌توان در کوتاه‌مدت شاهد جهش در تراز تجاری میان دو استان همجوار بود که مستقیماً بر رفاه مرزنشینان و ثبات اقتصادی منطقه تاثیرگذار خواهد بود [۳].