Batı Azerbaycan ve Türkiye Arasında Ekonomik İlişkilerin ve Ortak Yatırımların Geliştirilmesi

Van'da İran-Türkiye İş Birliği Forumu 22 Haziran 2026 tarihinde Van şehri, İran'ın Batı Azerbaycan eyaletinden yerel yetkililerin ve özel sektör temsilcilerinin katılımıyla bir ekonomik iş birliği forumuna ev sahipliği yaptı. Ticaret hacmini artırmaya yönelik operasyonel çözümlerin görüşüldüğü bu toplantıda, ortak sınırların Avrupa ve Orta Asya pazarlarına açılan bir kapı olarak stratejik önemi vurgulandı [1]. Forumda, dijital ekonomi alanındaki iş birliği imkanlarını değerlendirmek üzere Digikala ve Batı Azerbaycan Bilim ve Teknoloji Parkı dahil olmak üzere İran'ın önde gelen teknoloji ve lojistik şirketlerinden temsilciler yer aldı [2].

Ortak Yatırım ve Teknoloji Odaklılık Görüşmelerin ana eksenlerinden biri, sınır bölgelerinde ortak yatırım platformlarının oluşturulmasıydı. Her iki tarafın yetkilileri, ortak organize sanayi bölgelerinin kapasitelerinden yararlanarak mal üretim ve ihracat süreçlerini kolaylaştırma konusunda mutabık kaldı. Batı Azerbaycan Bilim ve Teknoloji Parkı Başkanı, toplantıda teknoloji odaklı şirketlerin desteklenmesinin ve Urmiye ile Van arasındaki teknoloji transferinin ikili ticarette önemli bir katma değer yaratabileceğini belirtti [2]. Bu iş birlikleri; kimya endüstrisi, modern tarım ve gelişmiş üretim teknolojileri gibi alanları kapsayarak her iki ülkenin ticari yapısının çeşitlenmesine katkı sağlayabilir [4].

Altyapı Modernizasyonu ve Yeni Geçiş Güzergahlarının Açılması Ulaşım ve transit altyapısının geliştirilmesi, ekonomik hedeflere ulaşmanın temel ön koşuludur. Bu bağlamda Batı Azerbaycan Valisi; Bazargan, Sero ve Razi sınır terminallerinin modernize edilmesi gerektiğini vurguladı [3]. Ayrıca, Salmas bölgesindeki yeni 'Kuzerash' sınır kapısının açılması, diğer sınırlardaki trafik yükünü azaltabilecek ve tüccarların Türk limanlarına daha hızlı erişimini sağlayacak stratejik bir öncelik olarak gündeme geldi [2]. Türk yetkililer de sınıra çıkan yolların iyileştirilmesi ve gümrük çalışma saatlerinin artırılması için yatırım yapmaya hazır olduklarını bildirdi.

Bölgesel Ekonomi Diplomasisi Vizyonu Bu toplantı, her iki ülkenin de bölgesel örgütler çerçevesinde ekonomik bağlarını güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde gerçekleşti. Batı Azerbaycan'ın İran'ın Türkiye ile sınırı olan tek eyaleti olma konumu göz önüne alındığında, bu bölgenin Orta Koridor (Middle Corridor) gibi uluslararası koridorlardaki rolü her zamankinden daha fazla önem kazanmıştır [1]. Ekonomik aktörler, tarife engellerinin kaldırılması ve nakliye filolarının geçişinin kolaylaştırılmasıyla, iki komşu il arasındaki ticaret dengesinde kısa vadede bir sıçrama yaşanabileceğine ve bunun sınır sakinlerinin refahı ile bölgenin ekonomik istikrarını doğrudan etkileyeceğine inanmaktadır [3].