تحلیل آکدوغان اوزکان: برنده واقعی جنگ ایران و اسرائیل کیست؟

# تغییر پارادایم در درگیری‌های منطقه‌ای
در حالی که در ژوئن ۲۰۲۶ قرار داریم، بازخوانی تحلیل‌های استراتژیک درباره درگیری‌های بزرگ سال‌های اخیر اهمیت دوچندانی یافته است. آکدوغان اوزکان در یادداشت خود برای نشریه T24، با نگاهی عمیق به تقابل‌های مستقیم و غیرمستقیم میان ایران و اسرائیل، به این پرسش کلیدی پاسخ می‌دهد که آیا پیروزی در این نبردها تنها با معیارهای نظامی سنجیده می‌شود یا خیر [1]. او معتقد است که مفهوم «پیروزی» در جنگ‌های مدرن خاورمیانه، بیش از آنکه در میدان نبرد تعیین شود، در اتاق‌های فکر و از طریق تغییر در موازنه بازدارندگی تعریف می‌گردد.

# اسرائیل و ایران؛ پیروزی نظامی یا شکست استراتژیک؟
اوزکان استدلال می‌کند که اسرائیل با وجود برخورداری از تکنولوژی برتر نظامی و حمایت‌های بی‌دریغ غرب، در دستیابی به اهداف بازدارندگی بلندمدت خود با چالش‌های جدی مواجه شده است. از سوی دیگر، ایران با تغییر استراتژی از «صبر راهبردی» به «پاسخ مستقیم»، توانسته است معادلات جدیدی را به طرف مقابل تحمیل کند [2]. با این حال، این تحلیل‌گر تأکید دارد که هزینه‌های اقتصادی سنگین و فشارهای دیپلماتیک برای هر دو طرف، هرگونه پیروزی نظامی را به یک «پیروزی پیروسی» (پیروزی با هزینه بسیار ویرانگر) تبدیل کرده است. در واقع، هر دو بازیگر اصلی درگیر یک فرآیند فرسایشی شده‌اند که منابع ملی آن‌ها را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.

# نقش قدرت‌های جهانی: روسیه و چین
یکی از نکات برجسته در تحلیل اوزکان، نقش بازیگران فرامنطقه‌ای است. او اشاره می‌کند که در حالی که ایالات متحده و متحدان غربی‌اش به شدت درگیر مدیریت بحران در خاورمیانه هستند، قدرت‌هایی نظیر روسیه و چین از این آشفتگی برای پیشبرد برنامه‌های خود در سایر نقاط جهان بهره‌برداری می‌کنند [3]. از دیدگاه او، برنده واقعی جنگی که ایران در یک سوی آن قرار دارد، ممکن است لزوماً در تهران یا تل‌آویو نباشد، بلکه در پایتخت‌هایی باشد که بدون شلیک حتی یک گلوله، شاهد تضعیف رقبای استراتژیک خود و تغییر تمرکز ناتو از شرق اروپا به خاورمیانه هستند.

# آینده خاورمیانه در پس‌زمینه تنش‌های ۲۰۲۶
تا امروز که در اواسط سال ۲۰۲۶ هستیم، مشخص شده است که درگیری‌های سال ۲۰۲۴ نقطه عطفی در تاریخ منطقه بوده است. اوزکان در تحلیل خود هشدار می‌دهد که تداوم این وضعیت می‌تواند به فرسایش بیشتر قدرت‌های منطقه‌ای منجر شود. او معتقد است که برنده واقعی کسی است که بتواند ثبات اقتصادی و امنیت انرژی را در درازمدت تضمین کند، نه کسی که صرفاً در یک تبادل آتش، موشک‌های بیشتری را به هدف نشانده است. این تحلیل نشان می‌دهد که در دنیای امروز، جنگ‌ها برنده مطلق ندارند و تنها ابزاری برای بازتعریف مرزهای نفوذ در یک نظم جهانی در حال تغییر هستند.