رکوردشکنی تاریخی حضور زنان در رشته‌های مهندسی در سال ۲۰۲۶

تحولی بزرگ در دانشکده‌های مهندسی

طبق گزارش‌های منتشر شده در تاریخ ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶، آموزش عالی ترکیه شاهد یک نقطه عطف بی‌سابقه است. داده‌های استخراج شده از تحلیل‌های آموزشی نشان می‌دهد که سهم زنان در صندلی‌های دانشگاهی رشته‌های مهندسی، اکنون به قله‌ای رسیده است که پیش از این هرگز تجربه نشده بود [1]. این افزایش تنها یک نوسان آماری ساده نیست، بلکه نتیجه سال‌ها برنامه‌ریزی استراتژیک و تغییر نگرش‌های اجتماعی نسبت به نقش زنان در حوزه‌های فناوری و صنعت است.

وب‌سایت «پروین کاپلان» که یکی از مراجع اصلی اخبار تحصیلی در ترکیه محسوب می‌شود، تاکید کرده است که این رشد در تمامی زیرشاخه‌های مهندسی مشاهده می‌شود. در حالی که در دهه‌های گذشته، رشته‌هایی مانند مهندسی صنایع یا معماری بیشتر مورد توجه دختران بود، اکنون شاهد هجوم بی‌سابقه دانشجویان زن به رشته‌های سخت‌افزاری، مهندسی مکانیک و مهندسی برق هستیم [1].

عوامل موثر بر افزایش حضور زنان در STEM

کارشناسان آموزشی معتقدند که چندین عامل کلیدی در رسیدن به این رکورد تاریخی نقش داشته‌اند. اولاً، پروژه‌های ملی حمایت از دختران در حوزه‌های STEM (علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات) که از اوایل دهه ۲۰۲۰ شدت گرفت، اکنون به ثمر نشسته است [3]. ثانیاً، موفقیت‌های بین‌المللی مهندسان زن ترکیه در پروژه‌های دفاعی و هوافضا، الگوهای جدیدی را برای نسل جوان ایجاد کرده است.

علاوه بر این، داده‌های شورای آموزش عالی (YÖK) نشان می‌دهد که نرخ اشتغال بالای فارغ‌التحصیلان زن در بخش‌های تکنولوژی محور، انگیزه‌ای مضاعف برای خانواده‌ها ایجاد کرده تا دختران خود را به تحصیل در این رشته‌ها تشویق کنند [2]. این تغییر رویکرد باعث شده است که شکاف جنسیتی در آزمون‌های ورودی دانشگاه‌ها به حداقل برسد.

نگاهی به آینده و تاثیر بر بازار کار

رسیدن به این «اوج تاریخی» در سال ۲۰۲۶، پیامدهای گسترده‌ای برای بازار کار ترکیه و منطقه در سال‌های آینده خواهد داشت. با ورود این حجم از نیروی متخصص زن به بدنه مهندسی کشور، انتظار می‌رود نوآوری در صنایع دانش‌بنیان شتاب بیشتری بگیرد [3]. مدیران صنعتی بر این باورند که تنوع جنسیتی در تیم‌های مهندسی منجر به حل مسائل پیچیده از زوایای مختلف و افزایش بهره‌وری می‌شود.

در نهایت، این آمار نشان‌دهنده آن است که کلیشه‌های جنسیتی در انتخاب رشته‌های تحصیلی در حال فروپاشی کامل هستند. موفقیت دانشجویان دختر در کسب رتبه‌های برتر آزمون‌های ورودی مهندسی، نویدبخش آینده‌ای است که در آن تخصص و مهارت، تنها معیار تعیین‌کننده در دنیای مهندسی خواهد بود [1].