افشاگری ییلدیریم کایا درباره تخلفات گسترده در کنکور ۲۰۲۶ ترکیه

امروز، ۳ ژوئیه ۲۰۲۶، فضای آموزشی ترکیه تحت تأثیر بیانیه شدیداللحن ییلدیریم کایا، معاون سیاست‌های آموزشی حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP)، قرار گرفت. کایا در این بیانیه که از طریق رسانه‌هایی نظیر «استانبول سس» و خبرگزاری «آنکا» بازتاب یافت، به بررسی تخلفات و اشتباهات فاحش در آزمون ورودی دانشگاه‌های ترکیه (YKS) در سال ۲۰۲۶ پرداخت و عملکرد سازمان سنجش این کشور (ÖSYM) را زیر سوال برد [۱][۲].

اشتباهات فاحش در سوالات ادبیات و ریاضی محور اصلی اعتراضات کایا به دو سوال کلیدی در دفترچه‌های آزمون بازمی‌گردد. در بخش ادبیات، سوالی مربوط به رمان مشهور «هندان» اثر خالده ادیب آدیوار مطرح شده که در آن نام شخصیت «نریمان» به اشتباه «نرمین» چاپ شده است [۳]. کایا این اشتباه را ناشی از بی‌دقتی محض دانست و تأکید کرد که چنین خطایی باعث سردرگمی هزاران دانش‌آموز در طول جلسه امتحان شده است.

علاوه بر این، سوال شماره ۲۳ در آزمون ریاضی (AYT) که مربوط به تحلیل نمودار مشتق است، موجی از انتقادات علمی را برانگیخته است. در حالی که ÖSYM گزینه «C» را به عنوان پاسخ صحیح اعلام کرده، بسیاری از اساتید ریاضی معتقدند گزینه «A» نیز می‌تواند صحیح باشد [۴]. کایا با اشاره به این موضوع پرسید: «بالاخره کسانی که گزینه A را زده‌اند محق هستند یا گزینه C؟» وی خواستار ابطال فوری این سوال شد تا حق داوطلبان ضایع نشود [۲].

انتقاد از مدیریت و نبود شایسته‌سالاری ییلدیریم کایا در بیانیه خود مستقیماً مدیریت ÖSYM و وزارت آموزش ملی را هدف قرار داد. او اظهار داشت که سازمان سنجش در سال‌های اخیر نتوانسته هیچ آزمونی را بدون حاشیه و اشتباه برگزار کند. کایا با کنایه به نحوه انتخاب طراحان سوال گفت: «آیا افرادی را برای طرح سوال آورده‌اید که بر اساس وفاداری انتخاب شده‌اند و حتی پاسخ سوالاتی که خودشان طرح کرده‌اند را نمی‌دانند؟» [۱]. وی تأکید کرد که آموزش و آینده جوانان نباید قربانی سیاست‌های غیرکارشناسی شود.

پیامدهای جبران‌ناپذیر برای داوطلبان این مقام حزبی به جنبه‌های انسانی و اقتصادی این تخلفات نیز اشاره کرد. او داستان داوطلبی را مثال زد که به دلیل اشتباه در کلید سوالات، یک سال از عمر خود را از دست داده و با خسارت مالی و روانی سنگینی مواجه شده است [۱]. با توجه به شرکت حدود ۲.۵ میلیون نفر در آزمون ۲۰۲۶، هرگونه تغییر در کلید سوالات یا ابطال آن‌ها می‌تواند رتبه صدها هزار نفر را جابه‌جا کند [۵].

فراخوان برای اقدام فوری در پایان، کایا از رئیس سازمان آموزش عالی (YÖK)، وزیر آموزش ملی و قضات دادگاه‌ها خواست تا به جای سکوت، به وظیفه خود عمل کنند. او از قوه قضائیه درخواست کرد که با توجه به دادخواست‌های ثبت شده توسط دانش‌آموزان، دستور توقف فرآیند اعلام نتایج را تا زمان اصلاح اشتباهات صادر کند [۱][۴]. او هشدار داد که حزب CHP تا برقراری عدالت کامل، پیگیر این پرونده خواهد بود.