شوک هوش مصنوعی به کنکور ۲۰۲۶ ترکیه؛ بازداشت داوطلبی که با ChatGPT تقلب کرد

برگزاری آزمون ورودی دانشگاه‌های ترکیه (YKS) در سال ۲۰۲۶ با حادثه‌ای بی‌سابقه و تکان‌دهنده همراه شد که بار دیگر چالش‌های امنیتی در عصر هوش مصنوعی را به صدر اخبار بازگرداند. یک داوطلب جوان که قصد داشت با استفاده از تکنولوژی‌های روز، سد دشوار کنکور را پشت سر بگذارد، اکنون با پیامدهای قانونی سنگینی روبرو شده است.

نفوذ تکنولوژی به قلب آزمون YKS ۲۰۲۶ در جریان دومین مرحله از آزمون سراسری ترکیه موسوم به AYT (آزمون صلاحیت‌های تخصصی) که در تاریخ ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶ برگزار شد، داوطلبی ۲۰ ساله به نام «مصطفی ارن ک.» موفق شد با دور زدن لایه‌های امنیتی، یک دستگاه تلفن همراه را به داخل حوزه امتحانی در منطقه چکمک‌کوی (Çekmeköy) استانبول منتقل کند [1]. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، این فرد با پنهان کردن گوشی در داخل شورت ورزشی خود، توانست از بازرسی بدنی اولیه عبور کرده و وارد صندلی آزمون شود [3].

مکانیسم تقلب؛ استفاده از ChatGPT برای حل سوالات طبق تحقیقات پلیس و اعترافات متهم، وی پس از شروع آزمون و در لحظاتی که مراقبان تمرکز کمتری داشتند، گوشی خود را خارج کرده و از صفحات ۳۷ و ۳۹ دفترچه سوالات بخش علوم تجربی عکس گرفته است [4]. او سپس این تصاویر را در اپلیکیشن هوش مصنوعی ChatGPT بارگذاری کرد تا پاسخ‌های صحیح را به صورت آنی دریافت کند. با این حال، رفتار مشکوک وی و نظارت دقیق دو مراقب در سالن باعث شد که او نتواند نقشه خود را به طور کامل اجرا کند و گوشی را دوباره پنهان کرد [2].

لحظه بازداشت و اعترافات متهم: «دچار لغزش شدم» ماجرا زمانی لو رفت که آزمون به پایان رسید و داوطلب قصد ترک سالن را داشت. مراقبان که از قبل به حرکات وی مشکوک شده بودند، او را متوقف کرده و درخواست بازرسی مجدد بدنی دادند. در این بازرسی، تلفن همراه وی کشف و بلافاصله نیروهای پلیس مستقر در مدرسه در جریان قرار گرفتند [1]. متهم در بازجویی‌های اولیه مدعی شد که به دلیل نداشتن همراه، مجبور شده گوشی را با خود به داخل ببرد و در یک لحظه «دچار لغزش و وسوسه» شده است تا از هوش مصنوعی کمک بگیرد [3].

پیامدهای قانونی و واکنش سازمان سنجش ترکیه (ÖSYM) پس از انتقال متهم به مراجع قضایی، دادستانی آناتولی استانبول پرونده‌ای تحت عنوان «مخالفت با قانون سازمان سنجش و تقلب در آزمون‌های ملی» تشکیل داد. دادگاه در نهایت حکم بازداشت وی را صادر و او را روانه زندان کرد [2]. این حادثه باعث شده است که سازمان سنجش ترکیه (ÖSYM) و مقامات آموزشی این کشور، بازنگری جدی در پروتکل‌های امنیتی و استفاده از دستگاه‌های کشف سیگنال و X-Ray در حوزه‌های امتحانی را در دستور کار قرار دهند تا از تکرار چنین حوادثی در عصر پیشرفت سرسام‌آور هوش مصنوعی جلوگیری کنند [4].