شکایت قضایی برای ابطال سوال جنجالی ریاضی در کنکور ۲۰۲۶ ترکیه

آزمون سراسری ورود به دانشگاه‌های ترکیه در سال ۲۰۲۶ (YKS) بار دیگر با حواشی حقوقی روبرو شده است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده در تاریخ ۷ جولای ۲۰۲۶، شکایتی رسمی برای ابطال یکی از سوالات کلیدی درس ریاضی در مرحله دوم کنکور (AYT) به دادگاه اداری تسلیم شده است [۱]. این اقدام حقوقی پس از آن صورت گرفت که سازمان سنجش ترکیه (ÖSYM) پیش‌تر در اول جولای، تنها به تغییر گزینه صحیح این سوال اکتفا کرده بود.

جزئیات شکایت علیه سازمان سنجش (ÖSYM) ماجرا از آنجا آغاز شد که «دوروک کرم آتام»، یکی از داوطلبان ساکن ساکاریا، با ثبت شکایتی در دادگاه، خواستار توقف اجرای نتایج و ابطال کامل سوال شماره ۲۳ درس ریاضی شد [۳]. او معتقد است که تغییر گزینه صحیح از «C» به «A» توسط سازمان سنجش، به تنهایی برای برقراری عدالت آموزشی کافی نیست و ماهیت علمی سوال به گونه‌ای است که باید به طور کامل از چرخه محاسبه نمرات حذف شود [۲]. این سوال که مربوط به مبحث «مشتق» (Türev) در ریاضیات پیشرفته است، از زمان برگزاری آزمون در ماه ژوئن، مورد نقد جدی اساتید و کارشناسان آموزشی قرار گرفته بود [۴].

سوال ۲۳ ریاضی؛ از تغییر کلید تا درخواست ابطال سازمان سنجش ترکیه در بررسی‌های اولیه خود در ابتدای ماه جولای، پذیرفت که کلید اولیه سوال ۲۳ ریاضی اشتباه بوده و آن را اصلاح کرد [۵]. با این حال، بسیاری از داوطلبان و کارشناسان معتقدند که ابهام در صورت سوال باعث شده است که بسیاری از دانش‌آموزان زمان زیادی را از دست بدهند یا به دلیل تناقض‌های علمی، از پاسخ دادن به آن خودداری کنند. در شکایت ثبت شده، تأکید شده است که طبق قوانین آزمون‌های سراسری، سوالاتی که دارای ابهام علمی یا چندپاسخی هستند باید طبق ماده ۳.۱۰.۱ دفترچه راهنمای کنکور ۲۰۲۶، به طور کامل ابطال شوند [۴].

روند قانونی و زمان صدور حکم نهایی دادگاه اداری پس از دریافت شکایت، از سازمان سنجش (ÖSYM) درخواست دفاعیه رسمی کرده است. طبق روال قانونی، یک هیئت علمی متشکل از اساتید دانشگاه به عنوان کارشناس (Bilirkişi) برای بررسی دقیق فنی سوال منصوب خواهند شد [۲]. انتظار می‌رود پس از ارائه گزارش این هیئت، دادگاه ظرف حداکثر ۱۵ روز حکم نهایی خود را صادر کند [۳]. در صورت صدور حکم ابطال، نمرات ریاضی تمامی داوطلبان بر اساس سوالات باقی‌مانده مجدداً محاسبه خواهد شد که این امر می‌تواند منجر به تغییرات گسترده در رتبه‌های کشوری شود [۱].

واکنش سازمان سنجش به بحران اخیر منابع نزدیک به سازمان سنجش اعلام کرده‌اند که این نهاد برای هرگونه سناریوی احتمالی، از جمله ابطال سوال توسط دادگاه، آمادگی دارد و «طرح B» خود را برای بازنگری سریع در رتبه‌بندی‌ها آماده کرده است تا فرآیند انتخاب رشته داوطلبان با تأخیر مواجه نشود [۴]. پیش از این نیز در همین آزمون، سوال شماره ۲۰ درس ادبیات فارسی و علوم اجتماعی-۱ به دلیل اشتباه در نام شخصیت‌های ادبی به طور کامل ابطال شده بود [۵].