ابطال سوالات در آزمون YKS ۲۰۲۶؛ انتقاد تند اتحادیه معلمان از سازمان سنجش ترکیه

آزمون مؤسسات آموزش عالی ترکیه (YKS) که سرنوشت تحصیلی میلیون‌ها داوطلب را رقم می‌زند، بار دیگر با حواشی مربوط به خطاهای علمی در طراحی سوالات روبرو شده است. در تاریخ ۱ ژوئیه ۲۰۲۶، سازمان سنجش، گزینش و جایگزینی دانشجو در ترکیه (ÖSYM) با انتشار بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که پس از بررسی اعتراضات و تحلیل‌های علمی، تغییراتی در کلید سوالات اعمال شده است [۱].

جزئیات تغییرات و ابطال سوالات در آزمون ۲۰۲۶ بر اساس اعلام رسمی سازمان ÖSYM، بررسی‌های انجام شده بر روی دفترچه‌های سوالات آزمون‌های برگزار شده در ۲۰ و ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶ منجر به شناسایی دو خطای کلیدی شد. نخست، در آزمون توانمندی‌های تخصصی (AYT)، پاسخ سوال شماره ۲۳ در درس ریاضیات که پیش‌تر گزینه «C» اعلام شده بود، به گزینه «A» تغییر یافت [۴].

علاوه بر این، در بخش ادبیات ترکی و علوم اجتماعی-۱، سوال شماره ۲۰ به طور کامل ابطال گردید. طبق پروتکل‌های آموزشی این سازمان، نمره‌دهی برای داوطلبان با حذف این سوال و بازتوزیع بارم آن بین سایر سوالات معتبر انجام خواهد شد [۳]. این تصمیم که درست در آستانه اعلام نتایج نهایی اتخاذ شده، موجی از نگرانی را در میان دانش‌آموزان و خانواده‌های آنان ایجاد کرده است.

واکنش تند اتحادیه Eğitim-Sen: «ÖSYM باز هم غافلگیر نکرد» اتحادیه کارکنان آموزش و علوم ترکیه (Eğitim-Sen) بلافاصله پس از این اطلاعیه، با صدور بیانیه‌ای تحت عنوان «ÖSYM باز هم ما را غافلگیر نکرد»، به شدت از عملکرد این سازمان انتقاد کرد [۲]. این اتحادیه معتقد است که وقوع چنین خطاهایی در آزمونی با این سطح از اهمیت، تنها یک «اشتباه فنی» ساده نیست، بلکه نشان‌دهنده بحران در ساختار مدیریتی و نظارتی نظام سنجش کشور است.

در گزارش منتشر شده توسط رسانه‌هایی نظیر «ایز گازته» و «بیانت»، اتحادیه Eğitim-Sen تاکید کرده است که سازمان سنجش به جای تمرکز بر امنیت فیزیکی و نصب دوربین در اتاق معلمان، باید بر کیفیت علمی و فرآیند بازبینی سوالات تمرکز کند [۲]. این اتحادیه اشاره کرد که تکرار سالانه این اشتباهات، اعتماد عمومی به عدالت آموزشی را به شدت خدشه‌دار کرده است.

پیامدهای ساختاری و تاثیر بر سرنوشت داوطلبان ابطال سوالات در آزمونی که رقابت در آن بر سر صدم‌های نمره است، می‌تواند رتبه‌بندی نهایی هزاران داوطلب را جابه‌جا کند. منتقدان بر این باورند که این وضعیت باعث افزایش اضطراب در میان جوانانی می‌شود که سال‌ها برای این آزمون تلاش کرده‌اند [۳].

اتحادیه معلمان در بیانیه خود هشدار داد که سیستم آموزشی ترکیه به جای یادگیری‌محور بودن، به سیستمی آزمون‌محور و رقابتی تبدیل شده که در آن حتی سازمان برگزارکننده نیز نمی‌تواند استانداردهای علمی خود را تضمین کند [۲]. آن‌ها خواستار شفافیت کامل در فرآیند طراحی سوالات و حضور کارشناسان مستقل در مراحل بازبینی شدند تا از تکرار چنین حوادثی در سال‌های آتی جلوگیری شود [۴].