بازداشت داوطلب کنکور ترکیه به دلیل تقلب با هوش مصنوعی در آزمون YKS ۲۰۲۶

در حالی که تنها چند روز از برگزاری آزمون سراسری ورود به دانشگاه‌های ترکیه (YKS) در سال ۲۰۲۶ می‌گذرد، انتشار خبر یک تقلب پیچیده با استفاده از هوش مصنوعی، جامعه آموزشی این کشور را در شوک فرو برده است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده در تاریخ ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶، یک داوطلب جوان که سعی داشت با استفاده از تکنولوژی‌های نوین به سوالات پاسخ دهد، بازداشت و روانه زندان شد [۱].

جزئیات رسوایی تقلب در منطقه چکمه‌کوی استانبول این حادثه در جریان نشست دوم آزمون YKS، موسوم به آزمون صلاحیت‌های میدانی (AYT)، در مدرسه‌ای در منطقه چکمه‌کوی استانبول رخ داد. متهم که با نام «مصطفی ارن ک.» (Mustafa Eren K.) شناسایی شده است، موفق شده بود علیرغم بازرسی‌های بدنی شدید در ورودی حوزه، یک گوشی هوشمند را که در شورت خود پنهان کرده بود، به داخل جلسه امتحان ببرد [۳]. گزارش‌ها حاکی از آن است که وی در طول آزمون منتظر فرصتی مناسب برای اجرای نقشه خود بوده است.

شگرد داوطلب: از عکس‌برداری تا استفاده از ChatGPT طبق تحقیقات دادستانی آناتولی استانبول، این داوطلب ۲۰ ساله در حین برگزاری آزمون، از صفحات ۳۷ و ۳۹ دفترچه سوالات بخش علوم تجربی (Fen Bilimleri) عکس گرفته است. هدف او ارسال این تصاویر به اپلیکیشن هوش مصنوعی ChatGPT برای دریافت پاسخ‌های صحیح در کمترین زمان ممکن بود [۲]. با این حال، رفتار مشکوک او توجه مراقبان جلسه را جلب کرد. اگرچه او در ابتدا سعی کرد به آزمون ادامه دهد، اما در پایان جلسه و هنگام خروج، توسط ماموران متوقف شد و در بازرسی مجدد، گوشی موبایل از وی کشف گردید [۴].

اعترافات متهم؛ «یک لحظه غفلت کردم» متهم در اظهارات اولیه خود مدعی شد که از ابتدا قصد تقلب نداشته است. او در دفاعیات خود گفت: «چون تنها به حوزه آزمون آمده بودم و جایی برای امانت سپردن گوشی نداشتم، آن را با خود به داخل آوردم. در حین آزمون ناگهان به ذهنم رسید که از سوالات عکس بگیرم و با هوش مصنوعی حل کنم. از کار خود پشیمانم و این تنها یک لحظه غفلت بود» [۱][۳]. با این حال، دادگاه با توجه به مستندات موجود و نقض صریح قوانین سازمان سنجش ترکیه (ÖSYM)، این دفاعیات را نپذیرفت.

پیامدهای قانونی و چالش‌های جدید برای امنیت آزمون مصطفی ارن ک. به اتهام مخالفت با قانون شماره ۶۱۱۴ (قانون وظایف و تشکیلات مرکز انتخاب و جایگزینی دانشجو) به دادگاه معرفی و با حکم قاضی بازداشت شد. این حادثه بار دیگر بحث‌های داغی را در مورد امنیت آزمون‌های سراسری در عصر هوش مصنوعی برانگیخته است [۲]. کارشناسان معتقدند که سازمان ÖSYM باید پروتکل‌های بازرسی خود را برای مقابله با ابزارهای دیجیتال کوچک و اپلیکیشن‌های پیشرفته هوش مصنوعی به‌روزرسانی کند تا عدالت آموزشی میان میلیون‌ها داوطلب حفظ شود [۴].