مخالفت شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK) با تاسیس رشته‌های جدید فنی

شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK) به تازگی سیاست‌های جدیدی را در قبال توسعه دانشکده‌های فنی و حرفه‌ای (MYO) اتخاذ کرده است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده در رسانه‌های محلی، از جمله روزنامه «گازی امت»، این شورا درخواست‌های متعددی را که از سوی دانشگاه‌های مختلف برای افتتاح بخش‌ها و رشته‌های جدید ارسال شده بود، نپذیرفته است [1]. این تصمیم نشان‌دهنده تغییر جهت استراتژیک در مدیریت آموزش عالی ترکیه به سمت کیفی‌سازی به جای توسعه کمی است.

دلایل مخالفت YÖK با گسترش رشته‌ها دلیل اصلی این مخالفت، اشباع بازار کار در برخی رشته‌ها و عدم تطابق خروجی دانشگاه‌ها با نیازهای واقعی صنعت اعلام شده است. YÖK در بیانیه‌های اخیر خود تأکید کرده است که افتتاح هرگونه رشته جدید باید با تضمین اشتغال و وجود زیرساخت‌های آزمایشگاهی کافی همراه باشد [2]. این شورا معتقد است که افزایش بی‌رویه تعداد فارغ‌التحصیلان در رشته‌هایی که تقاضای موثری برای آن‌ها وجود ندارد، تنها به افزایش نرخ بیکاری پنهان منجر می‌شود.

تمرکز بر آمایش آموزش عالی در سال ۲۰۲۶، استراتژی آمایش سرزمین در حوزه آموزش عالی به یکی از اولویت‌های دولت تبدیل شده است. طبق داده‌های موجود، بسیاری از دانشکده‌های فنی در شهرهای کوچک با کمبود دانشجو یا نبود تجهیزات مدرن مواجه هستند [3]. رد درخواست‌های جدید توسط YÖK پیامی روشن به دانشگاه‌هاست تا به جای رقابت برای جذب دانشجو در رشته‌های تکراری، بر روی ارتقای استانداردهای آموزشی و همکاری با بخش خصوصی تمرکز کنند.

تأثیر بر دانشگاه‌های محلی و منطقه امت گزارش‌های اختصاصی از منطقه «امت» (Emet) حاکی از آن است که تلاش‌های مقامات محلی برای افزودن رشته‌های جدید به دانشکده فنی این منطقه با سد محکم شورای آموزش عالی برخورد کرده است [1]. این موضوع اگرچه در کوتاه‌مدت ممکن است باعث ناامیدی مسئولان محلی شود، اما کارشناسان آموزشی معتقدند که این سخت‌گیری‌ها در نهایت به نفع دانشجویان خواهد بود؛ چرا که آن‌ها را به سمت رشته‌هایی هدایت می‌کند که پس از فارغ‌التحصیلی، بازار کار منتظر آن‌هاست.

چشم‌انداز آینده آموزش‌های مهارتی انتظار می‌رود در ماه‌های آینده، YÖK لیست جدیدی از «رشته‌های اولویت‌دار» را منتشر کند که بر اساس فناوری‌های نوین و نیازهای استراتژیک کشور تنظیم شده‌اند. تنها دانشگاه‌هایی که بتوانند استانداردهای بالای آموزشی را در این حوزه‌ها تضمین کنند، مجوز فعالیت دریافت خواهند کرد [2]. این رویکرد بخشی از برنامه جامع ترکیه برای تبدیل شدن به قطب صنعتی منطقه در دهه آینده است.