رئیس یوک: آغاز پروژه «پردیس بدون دخانیات» در دانشگاه‌های ترکیه

در گامی بلند برای ارتقای سلامت عمومی در محیط‌های آموزشی، ارول اوزوار، رئیس شورای آموزش عالی ترکیه (YÖK)، رسماً پروژه «پردیس بدون دخانیات، آینده سالم» را معرفی کرد. این مراسم که در تاریخ ۴ ژوئیه ۲۰۲۶ در عمارت سپتچیلر استانبول برگزار شد، میزبان مقامات بلندپایه‌ای از جمله وزیر بهداشت و رئیس سازمان هلال‌احمر سبز (Yeşilay) بود [۱]. اوزوار در سخنرانی خود تأکید کرد که این پروژه تنها یک محدودیت ساده برای مصرف دخانیات نیست، بلکه تلاشی برای تبدیل دانشگاه‌ها به مراکز ترویج سبک زندگی سالم است.

جزئیات اجرایی و محدودیت‌های جدید در دانشگاه‌ها طبق اظهارات رئیس یوک، این طرح شامل قوانین سخت‌گیرانه‌ای برای کاهش دسترسی به محصولات دخانی در محیط‌های آکادمیک است. بر اساس این پروژه، فروش، تبلیغات و هرگونه معرفی محصولات دخانی در داخل محوطه دانشگاه‌ها به‌طور کامل ممنوع خواهد شد [۲]. همچنین، فضاهای باز دانشگاهی که پیش از این برای سیگار کشیدن استفاده می‌شدند، به شدت محدود شده و به نقاطی دور از مسیرهای تردد دانشجویان و ورودی ساختمان‌ها منتقل خواهند شد. اوزوار اشاره کرد که هدف از این کار، جلوگیری از قرار گرفتن دانشجویان غیرسیگاری در معرض دود دست‌دوم است [۱].

همکاری‌های نهادی و راهنمای اجرایی این پروژه با همکاری مشترک وزارت بهداشت، شورای آموزش عالی و سازمان یشیلای تدوین شده است. برای اجرای دقیق این طرح، «راهنمای کاربردی پردیس بدون دخانیات» تهیه شده که شامل معیارهای اجباری و شاخص‌های پایداری برای دانشگاه‌هاست [۳]. این راهنما به دانشگاه‌ها کمک می‌کند تا فرآیند نظارت بر ممنوعیت‌ها را به صورت سیستماتیک انجام داده و از تداوم اجرای طرح اطمینان حاصل کنند. همچنین مقرر شده است که دوره‌های آموزشی دوره‌ای برای دانشجویان و کارکنان درباره مضرات دخانیات برگزار شود [۱].

آمار نگران‌کننده و ضرورت اقدام ملی در این مراسم، آمار تکان‌دهنده‌ای از مصرف سیگار در ترکیه ارائه شد. کمال ممیش‌اوغلو، وزیر بهداشت، اشاره کرد که در سال ۲۰۲۵ بیش از ۸ میلیارد پاکت سیگار در ترکیه فروخته شده است و سالانه ۱۲۰ هزار نفر در این کشور به دلیل بیماری‌های ناشی از دخانیات جان خود را از دست می‌دهند [۲]. با توجه به اینکه صنعت دخانیات عمدتاً جوانان ۱۵ تا ۲۵ سال را هدف قرار می‌دهد، اوزوار تأکید کرد که دانشگاه‌ها باید به عنوان سدی در برابر این تهدید عمل کنند و فرهنگ سلامت‌محور را در میان نخبگان آینده کشور نهادینه سازند [۳].

چشم‌انداز آینده و حمایت از ترک سیگار علاوه بر محدودیت‌ها، پروژه «پردیس بدون دخانیات» شامل بخش‌های حمایتی نیز می‌شود. دانشگاه‌ها موظف شده‌اند با همکاری مراکز درمانی، کلینیک‌های ترک سیگار و خطوط مشاوره را برای دانشجویان و کارکنانی که قصد ترک دارند، در دسترس قرار دهند [۱]. اوزوار در پایان خاطرنشان کرد که این حرکت بخشی از یک استراتژی کلان برای مقابله با سایر اعتیادها از جمله اعتیاد به فضای مجازی و سبک زندگی کم‌تحرک است تا محیطی پویا و سالم برای نسل‌های آینده فراهم شود [۲].