لایحه جدید YÖK: استخدام در ۴۸ دانشگاه و تغییرات ساختاری در آموزش عالی

جزئیات استخدام در ۴۸ دانشگاه ترکیه

طبق لایحه جدیدی که در تاریخ ۲ ژوئیه ۲۰۲۶ به مجلس ملی بزرگ ترکیه (TBMM) ارائه شد، دولت در نظر دارد ردیف‌های استخدامی جدیدی را برای ۴۸ دانشگاه دولتی و خصوصی در سراسر کشور ایجاد کند. این اقدام با هدف رفع کمبود شدید کادر علمی، به ویژه در بخش دستیاران پژوهشی برای دوره‌های تخصصی پزشکی و سایر رشته‌های استراتژیک صورت می‌گیرد [۱]. بر اساس این طرح، پست‌های جدیدی شامل استاد تمام، دانشیار، استادیار و دستیار پژوهشی به این دانشگاه‌ها اختصاص خواهد یافت تا کیفیت آموزش و پژوهش ارتقا یابد [۲].

این لایحه که تحت عنوان «اصلاح قانون آموزش عالی» مطرح شده، به دانشگاه‌های در حال توسعه اجازه می‌دهد تا با جذب نیروهای متخصص، استانداردهای آکادمیک خود را با معیارهای جهانی همسو کنند. تمرکز اصلی این توزیع نیرو بر دانشگاه‌هایی است که در سال‌های اخیر با افزایش ظرفیت دانشجو مواجه بوده‌اند اما از نظر تعداد اعضای هیئت علمی با محدودیت روبرو بوده‌اند.

بازنگری ساختاری و ادغام واحدهای دانشگاهی

بخش دیگری از این لایحه به تغییرات ساختاری در بدنه دانشگاه‌ها می‌پردازد. یکی از مهم‌ترین موارد، بازسازی «دانشگاه علوم و فناوری استقلال» (İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi) است. طبق این پیشنهاد، چندین دانشکده از جمله دانشکده‌های علوم اسلامی، علوم سلامت و علوم انسانی این دانشگاه به «دانشگاه سوتچو امام قهرمان‌ماراش» منتقل خواهند شد [۱].

هدف از این ادغام‌ها و جابجایی‌ها، افزایش بهره‌وری اداری و تمرکز منابع بر حوزه‌های تخصصی است. همچنین مقرر شده است که برخی از دانشکده‌های فنی و حرفه‌ای در مناطق خاص تعطیل شده و دانشجویان آن‌ها به واحدهای بزرگتر منتقل شوند تا از امکانات آزمایشگاهی و کارگاهی بهتری بهره‌مند گردند [۲]. این فرآیند انتقال قرار است تا پایان سال تحصیلی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ نهایی شود و تمامی حقوق استخدامی پرسنل منتقل شده نیز محفوظ بماند [۱].

عفو دانشجویی و تسهیلات برای اساتید بازنشسته

لایحه جدید YÖK شامل خبرهای خوشی برای دانشجویان و اساتید باسابقه نیز هست. بر اساس بند «عفو دانشجویی»، تمامی دانشجویانی که به دلایل مختلف (به جز جرایم تروریستی و جنایی خاص) از تحصیل بازمانده‌اند، می‌توانند برای بازگشت به دانشگاه در سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ درخواست دهند [۲]. این عفو شامل مقاطع کاردانی، کارشناسی و تحصیلات تکمیلی می‌شود.

علاوه بر این، برای بهره‌مندی از تجربه اساتید پیشکسوت، مدت قرارداد اساتید بازنشسته‌ای که تمایل به ادامه همکاری دارند، از یک سال به دو سال افزایش یافته است [۳]. این اساتید همچنین از مزایای مالی جدیدی شامل حق‌التدریس اضافی و پاداش‌های تشویق آکادمیک برخوردار خواهند شد که گامی مهم برای حفظ سرمایه‌های علمی در دانشگاه‌های آناتولی محسوب می‌شود [۳]. انتظار می‌رود با تصویب نهایی این لایحه در پارلمان، تحولی جدی در مدیریت نیروی انسانی و ساختار آموزشی ترکیه رخ دهد.