درخشش فرهنگ «یورک» در اروپا: فیلم دانش‌آموزان آنتالیا در میان ۳۰ اثر برتر

امروز، ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶، خبرهای رسیده از حوزه فرهنگ و هنر حاکی از موفقیت چشمگیر نسل جوان ترکیه در عرصه بین‌المللی است. برکای گول (Berkay Gül) و مصطفی ایمن یوکسل (Mustafa Eymen Yüksel)، دانش‌آموزان کلاس نهم دبیرستان آناتولی «آدم تولونای» در آنتالیا، با پروژه‌ای تحت عنوان «امانت توروس» (Torosların Emaneti)، فرهنگ غنی عشایر یورک را به روی پرده نقره‌ای برده‌اند [۱]. این اثر هنری اکنون در یکی از رقابت‌های مهم اروپایی، نام ترکیه را به صدر اخبار فرهنگی کشانده است.

میراثی از دل کوه‌های توروس در قاب سینما فرهنگ یورک که ریشه در سبک زندگی عشایری و کوچ‌نشینی ترکمن‌های آناتولی دارد، همواره بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت تاریخی منطقه مدیترانه بوده است. این دو دانش‌آموز با هدف انتقال این میراث به نسل‌های آینده و معرفی آن در سطح جهانی، مستندی ۳ دقیقه‌ای تهیه کردند که جزئیات زندگی، آداب و رسوم و پیوند عمیق این مردم با طبیعت کوه‌های توروس را به تصویر می‌کشد [۳]. نکته قابل توجه این است که این دانش‌آموزان خود تجربه مستقیم زندگی عشایری را نداشتند، اما با تکیه بر روایت‌های بزرگان خانواده و تحقیق در منابع تاریخی، توانستند روایتی صادقانه و تاثیرگذار خلق کنند.

رقابتی در سطح قاره سبز: ریشه‌ها و نقش‌ها این فیلم کوتاه در چارچوب مسابقه بین‌المللی «ریشه‌ها و نقش‌ها» (Roots & Reels) که با همکاری مرکز نظارت بر جابجایی‌های داخلی (IDMC) و سازمان EUSTORY برگزار می‌شود، شرکت کرده است [۱]. این رقابت بر موضوعاتی نظیر تاریخ، هویت و داستان‌سرایی دیجیتال تمرکز دارد. اثر این دانش‌آموزان موفق شد از میان ۲۰۰ اثر ارسالی از ۲۰ کشور مختلف، نظر هیئت داوران را جلب کرده و به فهرست ۳۰ اثر برتر راه یابد [۲]. این موفقیت نشان‌دهنده توانمندی دانش‌آموزان در استفاده از ابزارهای مدرن دیجیتال برای بازخوانی تاریخ و سنت‌های بومی است.

پیوند تحقیق علمی و خلاقیت دانش‌آموزی پشتوانه این موفقیت هنری، ماه‌ها تحقیق و پژوهش میدانی بوده است. برکای و مصطفی با راهنمایی معلم تاریخ خود، خانم شهرت گولسار (Şöhret Gülsar)، همکاری نزدیکی با مرکز تحقیقات یورک در دانشگاه آک‌دنیز (YÖRKAM) و انجمن همبستگی یورک‌های آنتالیا داشتند [۳]. آن‌ها با ثبت مصاحبه‌های مستند و بازدید از سکونتگاه‌های عشایری، تلاش کردند تا «امانت توروس» را از یک پروژه مدرسه‌ای ساده به یک اثر پژوهشی-هنری استاندارد تبدیل کنند. رسانه‌هایی مانند روزنامه باشاک (Başak Gazetesi) نیز بر اهمیت این نوع فعالیت‌های دانش‌آموزی در حفظ هویت ملی تاکید کرده‌اند.

گام نهایی برای کسب رتبه برتر در حال حاضر، این مسابقه وارد مرحله دوم شده است که شامل رای‌گیری عمومی در شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های دیجیتال است. هدف این دو دانش‌آموز آنتالیایی، قرار گرفتن در میان ۳ رتبه برتر نهایی است تا بتوانند صدای فرهنگ یورک را بلندتر از همیشه در اروپا طنین‌انداز کنند [۱]. آن‌ها از عموم مردم و علاقه‌مندان به فرهنگ و هنر خواسته‌اند تا با حمایت‌های خود در فضای مجازی، به دیده شدن این اثر و معرفی میراث معنوی ترکیه کمک کنند.