گروهی از دانشآموزان مقطع متوسطه در شهر زونگولداغ ترکیه، موفق به طراحی و ساخت نمونه اولیه یک چراغ خیابانی هوشمند شدهاند که قادر است همزمان با روشنایی، آلایندههای موجود در هوای محیط را جذب و تصفیه کند.
در یک پیشرفت علمی قابل توجه، دانشآموزان مقطع متوسطه در شهر زونگولداغ ترکیه، که به عنوان یکی از قطبهای صنعتی و معدنی این کشور شناخته میشود، راهکاری خلاقانه برای مقابله با آلودگی هوا ارائه دادهاند. این نوجوانان با طراحی یک نمونه اولیه (پروتوتایپ) از چراغهای خیابانی، نشان دادند که میتوان از زیرساختهای شهری موجود برای بهبود کیفیت زندگی شهروندان استفاده کرد [1].
جزئیات پروژه نوآورانه دانشآموزان این پروژه که در جریان یک نمایشگاه علمی محلی رونمایی شد، حاصل تلاش گروهی از دانشآموزان مستعد است که هدفشان کاهش اثرات مخرب ذرات معلق در مناطق پرتردد شهری بود. این چراغ خیابانی نه تنها وظیفه روشنایی معابر را بر عهده دارد، بلکه به سیستمهای مکش و فیلتراسیون پیشرفته مجهز شده است که میتواند گازهای مضر و گرد و غبار ناشی از فعالیتهای صنعتی را از هوا جدا کند [2].
مکانیسم عملکرد چراغهای تصفیهکننده نمونه اولیه ساخته شده توسط این دانشآموزان شامل یک فن مکنده است که در قسمت بالایی چراغ تعبیه شده است. این فن، هوای آلوده محیط را به داخل محفظهای هدایت میکند که حاوی فیلترهای چندلایه، از جمله فیلترهای کربن فعال و هپا (HEPA) است. پس از عبور هوا از این فیلترها و حذف ذرات معلق و آلایندههای شیمیایی، هوای پاک از قسمت پایینی چراغ به محیط بازگردانده میشود. علاوه بر این، دستگاه به سنسورهای سنجش کیفیت هوا مجهز است که اطلاعات را به صورت لحظهای به یک مرکز داده ارسال میکند [1][3].
اهمیت پروژه برای شهر زونگولداغ انتخاب شهر زونگولداغ برای اجرای این پروژه تصادفی نبوده است. این شهر به دلیل وجود معادن زغالسنگ و نیروگاههای حرارتی، همواره با چالشهای جدی در زمینه کیفیت هوا روبرو بوده است. دانشآموزان طراح این پروژه معتقدند که با نصب انبوه این چراغها در نقاط حساس شهر، میتوان تا حد زیادی از غلظت آلایندهها در سطح تنفسی عابران پیاده کاست [3].
چشمانداز آینده و توسعه صنعتی این اختراع دانشآموزی مورد توجه مقامات محلی و کارشناسان محیط زیست قرار گرفته است. در حال حاضر، تیم سازنده در حال رایزنی با شهرداری و شرکتهای فناور برای ارتقای این نمونه اولیه و بررسی امکان تولید انبوه آن هستند. استفاده از پنلهای خورشیدی برای تامین انرژی مورد نیاز فنها و سیستمهای تصفیه، یکی از برنامههای آتی برای خودکفایی کامل این سازههای هوشمند است [2]. این موفقیت نشاندهنده پتانسیل بالای نسل جوان در حل معضلات جهانی با استفاده از دانش بومی و خلاقیت فردی است.
دانشآموزان زونگولداغ در حال نمایش عملکرد سیستم فیلتراسیون هوای تعبیه شده در چراغ خیابانی جدید.
linkمنابع
- Zonguldak'ta ortaokul öğrencileri havayı temizleyen sokak lambası prototipi geliştirdi — En Son Dakika (2026-06-25)
- Genç Mucitlerden Temiz Hava İçin Akıllı Sokak Lambası — TRT Haber (2026-06-26)
- Zonguldak'ta Hava Kirliliğine Öğrenci Çözümü — Pusula Gazetesi (2026-06-24)



