عبدالقدیر اونال، تحلیلگر ارشد و رئیس اندیشکده ایکنا، در یادداشتی جنجالی مدعی شد که پیشبرد موفقیتآمیز طرح «ترکیه بدون ترور» نقشی حیاتی در جلوگیری از بیثباتی مرزی و نفوذ استراتژیک ایران در خاک ترکیه ایفا کرده است.
ماهیت طرح «ترکیه بدون ترور» در سال ۲۰۲۶
در حالی که ترکیه امروز، اول ژوئیه ۲۰۲۶، خود را برای میزبانی از اجلاس سرنوشتساز ناتو در آنکارا آماده میکند، بحثها پیرامون امنیت داخلی و ثبات منطقهای به اوج خود رسیده است. طرح «ترکیه بدون ترور» (Terörsüz Türkiye) که از اواخر سال ۲۰۲۴ به عنوان یک پارادایم جدید امنیتی توسط دولت ترکیه و با حمایت ائتلاف جمهور آغاز شد، اکنون به مراحل نهایی خود رسیده است [۱]. این فرآیند نه تنها بر خلع سلاح گروههای شبهنظامی متمرکز بود، بلکه هدف آن از بین بردن زمینههای نفوذ قدرتهای خارجی از طریق گروههای نیابتی در داخل خاک ترکیه بود.
تحلیل عبدالقدیر اونال و فرضیه مهار ایران
عبدالقدیر اونال در تحلیل اخیر خود که در رسانه «آنکارا نت خبر» منتشر شده، به این پرسش کلیدی پاسخ میدهد که آیا این ثبات داخلی مانع از یک «اشغال غیررسمی» یا نفوذ گسترده توسط ایران شده است؟ [۲]. اونال معتقد است که در سایه جنگ جاری میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر، تهران به دنبال ایجاد جبهههای جدید برای کاهش فشار بر مرزهای خود بوده است. به باور او، اگر ترکیه موفق نمیشد مسئله تروریسم داخلی را حل کند، این گروهها به ابزاری در دست قدرتهای منطقهای برای بیثبات کردن آنکارا تبدیل میشدند.
تقابل آنکارا و تهران در سایه بحران منطقهای
گزارشهای دیپلماتیک نشان میدهد که در ماههای اخیر، تنشها بین آنکارا و تهران بر سر نفوذ در سوریه و عراق به شدت افزایش یافته است [۳]. با تضعیف برخی شبکههای سنتی نفوذ ایران در منطقه، ترکیه توانسته است با تکیه بر امنیت داخلی خود، نقش میانجیگر قدرتمند را ایفا کند. اونال در تحلیل خود اشاره میکند که «اشغال» مورد نظر او لزوماً به معنای ورود تانکها نیست، بلکه به معنای اشغال فضای امنیتی و سیاسی ترکیه توسط هرجومرجی بود که میتوانست از سمت مرزهای شرقی هدایت شود [۴].
پیامدهای راهبردی برای امنیت ملی
موفقیت در طرح «ترکیه بدون ترور» به آنکارا اجازه داده است تا بدون نگرانی از شورشهای داخلی، بر تقویت صنایع دفاعی و حضور در کریدورهای تجاری بینالمللی تمرکز کند. این تحلیل تأکید دارد که انسجام ملی حاصل از این فرآیند، عملاً دسترسی بازیگران خارجی به «کارتهای فشار» داخلی در ترکیه را قطع کرده است. در آستانه اجلاس ناتو، این دستاورد به عنوان یکی از بزرگترین نقاط قوت دیپلماسی ترکیه در برابر فشارهای منطقهای ایران و متحدانش ارزیابی میشود [۳].
تحلیلگران معتقدند ثبات داخلی ترکیه کلید مهار تنشهای ناشی از جنگ ایران و آمریکا در منطقه است.
linkمنابع
- Terörsüz Türkiye'ye geçiş sürecinde son aşama — Anadolu Ajansı (2026-05-18)
- İran işgalini 'Terörsüz Türkiye' süreci mi durdurdu? — Ankara Net Haber (2026-07-01)
- Turkish diplomacy turns US-Iran conflict into strategic gain — Yeni Şafak (2026-06-29)
- The Real Targets of a War with Iran: Türkiye and the US — IKNA Think Tank (2026-03-14)
