Basra Körfezi'nde artan askeri gerilimin ardından, Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri resmi bir bildiri yayınlayarak, Amerika Birleşik Devletleri'nin bölgedeki müdahaleleri tamamen durana kadar Hürmüz Boğazı'nı kapalı ilan etti ve gemi geçişleri için yeni şartlar belirledi. [1][2]
Hürmüz Boğazı'nın Kapatılması ve Tahran'ın Temel Şartı İslam Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, 12 Temmuz 2026 tarihinde, dünyanın en hayati enerji su yollarından biri olan Hürmüz Boğazı'nın bir sonraki duyuruya kadar kapalı kalacağını resmen duyurdu. Yayınlanan bildiriye göre, bu kararın gerekçesi "yasa dışı yabancı müdahaleler" ve bölge dışı güçler tarafından keyfi geçiş rotalarının belirlenmesi olarak gösterildi. İran, bu rotanın yeniden açılması için temel şartın, Amerika Birleşik Devletleri'nin Basra Körfezi bölgesindeki askeri varlığının ve müdahalelerinin tamamen sona ermesi olduğunu açıkladı [1][4].
Bu karar, yabancı güçlerin kışkırtmasıyla bazı ticari gemilerin İran tarafından onaylanan rotalardan sapması ve güvenlik uyarılarını dikkate almaması üzerine alındı. İranlı askeri yetkililer, bu su yolunun güvenliğinin ancak bölge ülkelerinin iş birliği ile sağlanabileceğini ve her türlü yabancı varlığın güvensizlik kaynağı olduğunu vurguladı [2].
GFS Galaxy Gemisi Olayı ve ABD'nin Askeri Tepkisi Tam kapatma kararının fitili, Kıbrıs bayraklı "GFS Galaxy" adlı konteyner gemisinin yetkisiz rotalardan geçerken İran güçleri tarafından uyarı ateşiyle hedef alınmasıyla ateşlendi. Haber kaynaklarına göre gemi, takip sistemlerini kapattıktan ve "Basra Körfezi Deniz İdaresi" emirlerini görmezden geldikten sonra makine dairesinde yangın çıktı [2][5].
Bu olaya tepki olarak ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'nın uluslararası bir su yolu olmaya devam ettiğini ve ABD güçlerinin seyrüsefer özgürlüğünü garanti altına almak için bölgede bulunduğunu iddia etti. Raporlar, ABD savaş uçaklarının İran'ın bu hamlesine yanıt olarak, Tahran'ın boğazı kapatma kapasitesini zayıflatmak amacıyla İran topraklarındaki 140'tan fazla askeri hedefi vurduğunu belirtiyor [4][5].
Meclis'in Hürmüz Boğazı Yönetimi İçin Dört Maddelik Planı Saha operasyonlarının yanı sıra, İran Parlamentosu (Meclis) da Hürmüz Boğazı'nın yasal yönetimi için kapsamlı bir planı nihayete erdiriyor. Gemi geçişleri için dört katı şart içeren bu plan şunlardan oluşmaktadır: 1. Tam Yasak: İsrail ile bağlantılı her türlü deniz aracı veya yükün geçişi kesinlikle yasaktır. 2. Düşman Ülkeler İçin İzin: "Düşman" ülkelere ait gemilerin geçişine ancak Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi'nin doğrudan izniyle izin verilecektir. 3. Tazminat Ödemesi: İran'a zarar veren ülkeler, tüm borçlar ve tazminatlar tamamen ödenene kadar boğazı kullanma hakkına sahip değildir. 4. Riyal ile Vergi: Geçiş yapan tüm gemiler, harç ve vergileri İran'ın ulusal para birimi (Riyal) üzerinden ödemekle yükümlüdür [3][6].
Küresel Sonuçlar ve Enerji Krizi Dünya petrol ve doğal gazının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, küresel enerji piyasalarında ciddi bir şoka neden oldu. CENTCOM'un Umman tarafındaki güney rotalarının açık olduğu yönündeki iddialarına rağmen, nakliye şirketleri askeri çatışma riskinin yüksek olması nedeniyle bölgedeki faaliyetlerini askıya aldı [4][7]. Analistler, gerilimi düşürmek için diplomatik bir anlaşmaya varılmadığı sürece bu durumun devam etmesinin petrol fiyatlarını benzeri görülmemiş rekorlara taşıyabileceğine inanıyor.
Hürmüz Boğazı, Temmuz 2026'da İran ve ABD arasındaki askeri gerilimler nedeniyle kapatıldı.
linkKaynaklar
- IRGC Navy announces Strait of Hormuz is closed until further notice — Mehr News Agency (2026-07-12)
- Iran closes Strait of Hormuz again over violations of transit rules — BusinessDay (2026-07-12)
- Iran sets new conditions for passage through the Strait of Hormuz — Rudaw (2026-04-19)
- U.S. launches fresh strikes on Iran as Tehran says it has closed Strait of Hormuz — NPR / WUSF (2026-07-12)
- US insists Strait of Hormuz is open to all after Iran claimed to close it — The Times of Israel (2026-07-12)
