تهدید مستقیم نماینده مجلس ایران علیه ترکیه؛ بحران در قفقاز بالا گرفت

امروز، ۲ ژوئیه ۲۰۲۶ (۱۱ تیر ۱۴۰۵)، روابط میان ایران و ترکیه وارد مرحله جدیدی از تنش شده است. گزارش‌های منتشر شده در رسانه‌های ترکیه، از جمله پایگاه خبری «هابر ۶۱» (Haber61)، حاکی از آن است که یک نماینده مجلس شورای اسلامی ایران با لحنی بی‌سابقه ترکیه را مورد تهدید قرار داده است [۱]. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که منطقه قفقاز جنوبی به دلیل پیشرفت طرح‌های مربوط به «کریدور زنگزور» در وضعیت آماده‌باش کامل قرار دارد.

هشدار تند تهران به آنکارا بر اساس گزارش‌های دریافتی، این نماینده مجلس ایران با اشاره به تلاش‌های ترکیه و جمهوری آذربایجان برای ایجاد کریدور زنگزور، هشدار داده است که هرگونه تغییر در مرزهای بین‌المللی و قطع دسترسی ایران به ارمنستان، با واکنش سخت نظامی روبرو خواهد شد. این تهدیدات در پی سخنرانی‌های اخیر مقامات ایرانی صورت می‌گیرد که کریدور زنگزور را «خط قرمز» ژئوپلیتیک خود می‌دانند [۵]. رسانه‌های ترکیه این اظهارات را به عنوان «تهدید مستقیم علیه حاکمیت و منافع ملی آنکارا» توصیف کرده و خواستار پاسخ رسمی دولت اردوغان شده‌اند.

کریدور زنگزور؛ استخوان لای زخم روابط ریشه اصلی این اختلافات به کریدور زنگزور بازمی‌گردد؛ مسیری که قرار است ترکیه را از طریق خاک ارمنستان به جمهوری آذربایجان متصل کند. ایران معتقد است این طرح نه تنها مرزهای تاریخی این کشور با ارمنستان را تهدید می‌کند، بلکه راه را برای حضور ناتو در شمال مرزهای ایران باز خواهد کرد [۵]. در ماه‌های اخیر، با میانجی‌گری دولت دوم ترامپ در واشینگتن، این طرح با نام جدید «مسیر ترامپ برای صلح و شکوفایی بین‌المللی» (TRIPP) شتاب بیشتری گرفته است که خشم مقامات تهران را دوچندان کرده است [۴].

نقش واشینگتن و تنش‌های چندجانبه وضعیت فعلی تنها به روابط دوجانبه تهران و آنکارا محدود نمی‌شود. گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد که دولت آمریکا به رهبری دونالد ترامپ، فشارها را بر ایران افزایش داده و همزمان از پروژه‌های زیرساختی ترکیه در منطقه حمایت می‌کند [۴]. از سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل نیز در اظهاراتی همزمان، هر دو کشور ایران و ترکیه را به دلیل مواضع‌شان در قبال قدس و مسائل منطقه‌ای تهدید کرده است [۲][۳]. این فضای غبارآلود دیپلماتیک، احتمال وقوع درگیری‌های مرزی یا نیابتی را در منطقه قفقاز به شدت افزایش داده است.

واکنش ترکیه و پیامدهای منطقه‌ای در آنکارا، رسانه‌ها و تحلیل‌گران سیاسی نسبت به «زبان تهدید» مقامات ایرانی هشدار داده‌اند. بسیاری معتقدند که ترکیه به عنوان یکی از قدرت‌های اصلی منطقه، اجازه نخواهد داد مسیرهای تجاری استراتژیکش توسط فشارهای خارجی مسدود شود. در حالی که ایران بر حفظ وضعیت موجود مرزها تاکید دارد، ترکیه و آذربایجان بر «حق حاکمیت» خود برای ایجاد مسیرهای ترانزیتی اصرار می‌ورزند. ادامه این روند می‌تواند همکاری‌های اقتصادی و امنیتی دیرینه میان دو همسایه را با چالشی جدی و شاید بازگشت‌ناپذیر روبرو کند [۱][۵].