اسرائیل و ایران: دو قدرتی که از شعله‌های جنگ تغذیه می‌کنند

همکاری خونین برای بقای سیاسی در مقاله‌ای که توسط خلیل ابراهیم بویوک‌باش (Halil İbrahim BÜYÜKBAŞ)، پژوهشگر مؤسسه اندیشه استراتژیک (SDE)، در تاریخ ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶ منتشر شد، استدلال شده است که تقابل میان دولت نتانیاهو و رژیم تهران به نوعی «همکاری سیاسی خونین» تبدیل شده است [1]. این تحلیلگر معتقد است که هر دو قدرت از صدای موشک‌ها برای خفه کردن صدای اعتراضات داخلی و تثبیت جایگاه خود استفاده می‌کنند. در واقع، هر حمله از سوی یک طرف، به طرف دیگر مشروعیت لازم را برای سرکوب مخالفان و پیشبرد برنامه‌های نظامی‌اش می‌دهد.

اسرائیل و استفاده از «سپر ایران» بنا بر تحلیل بویوک‌باش، هر زمان که فشارهای بین‌المللی بر اسرائیل به دلیل اقداماتش در غزه و لبنان افزایش می‌یابد، تنش با ایران به عنوان یک «پرده دود» عمل می‌کند. در روزهای اخیر، در حالی که حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل به مواضع ایران برای هفتمین شب متوالی ادامه داشته است [2]، توجه جهانی از فجایع انسانی در غزه به سمت توانمندی‌های پدافندی اسرائیل و تهدیدات موشکی تهران منحرف شده است. این وضعیت به دولت نتانیاهو اجازه می‌دهد تا خود را در نقش «مدافع کشور» بازتعریف کرده و پرونده‌های فساد و بحران‌های سیاسی داخلی را به حاشیه براند [1].

تهران و استراتژی دشمن خارجی در سوی دیگر، رژیم ایران نیز از این درگیری برای مدیریت بحران‌های داخلی خود بهره می‌برد. بویوک‌باش اشاره می‌کند که تورم افسارگسیخته، بیکاری و نارضایتی‌های اجتماعی در ایران، مشروعیت حکومت را با چالش جدی روبرو کرده است. در چنین شرایطی، بزرگ‌نمایی تهدید اسرائیل و ایالات متحده به تهران اجازه می‌دهد تا هرگونه صدای منتقد را تحت عنوان «عامل دشمن» سرکوب کند [1]. مقامات نظامی ایران اخیراً هشدار داده‌اند که در صورت ادامه حملات، از استراتژی «تلافی متناسب» فراتر رفته و وارد مرحله «تهاجم تمام‌عیار» خواهند شد [3]؛ لفاظی‌هایی که به گفته تحلیلگران، بیش از آنکه کاربرد نظامی داشته باشد، مصرف داخلی برای تهییج ناسیونالیسم دارد.

قربانیان اصلی: مردم منطقه این بازی قدرت در حالی ادامه دارد که مردم غزه، لبنان و حتی شهروندان عادی در ایران و اسرائیل بهای اصلی آن را می‌پردازند. بویوک‌باش تأکید می‌کند که حملات بی‌هدف ایران نه تنها به آزادی فلسطین کمکی نمی‌کند، بلکه دست اسرائیل را برای توجیه حملات گسترده‌تر باز می‌گذارد [1]. از سوی دیگر، محاصره دریایی بنادر ایران و درگیری‌ها در تنگه هرمز، امنیت اقتصادی کل منطقه را به خطر انداخته است [2]. در نهایت، این تحلیل نشان می‌دهد که تا زمانی که بقای این دو قدرت به وجود یک «دشمن ابدی» وابسته باشد، صلح در خاورمیانه دور از دسترس خواهد بود.