Mahfi Eğilmez'in 2026 Hürmüz Krizi Analizi: Ekonomik Kazananlar ve Kaybedenler

Bugün, 1 Temmuz 2026, Basra Körfezi'ndeki askeri çatışmaların neden olduğu aylarca süren çalkantıların ardından küresel petrol piyasaları nispeten istikrara kavuşurken, önde gelen ekonomist Mahfi Eğilmez, bir analiz raporunda bu krizin ekonomik "faturasını" masaya yatırdı. Kişisel web sitesinde ve "Marmara Bölge" gazetesinde geniş yankı bulan bu analiz, askeri yönlerin ötesinde stratejik ve mali sonuçlara odaklanıyor [1].

Hürmüz Krizi: Bir Askeri Çatışmanın Ötesinde Mart ayında Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasıyla başlayan 2026 krizi, modern tarihin en büyük enerji arzı kesintisine yol açtı [4]. Eğilmez, bu krizde asıl meselenin "askeri güç" değil, ülkelerin orta vadede siyasi ve ekonomik avantajlar elde etme yeteneği olduğuna inanıyor. Ona göre, petrol fiyatları krizin zirvesinde 126 doların üzerine çıkmış olsa da, Haziran 2026'daki son anlaşmalar bölge ekonomisi için yeni bir yol çizdi [2].

İran ve ABD: Ağır Maliyetler ve Siyasi Kazanımlar Eğilmez'in analizine göre İran, ağır askeri baskılara ve enerji altyapısındaki hasara rağmen müzakere masasında kilit bir oyuncu olarak kalmayı başardı. 17 Haziran 2026'da Tahran ile Washington arasında imzalanan mutabakat zaptı, İran'ın fahiş maliyetlere rağmen bazı yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması gibi tavizler alabildiğini gösteriyor [1][4].

Buna karşılık Eğilmez, ABD'nin bir "itibar krizi" ile karşı karşıya olduğunu düşünüyor. Washington'un krizi tek taraflı yönetememesi ve siyasi bir anlaşma olmaksızın boğazı açık tutamaması, Amerika'nın bölgedeki caydırıcılık konumunu zayıflattı. Ayrıca, ABD içindeki petrol şokundan kaynaklanan enflasyon, mevcut hükümet üzerinde büyük bir siyasi baskı oluşturdu [2].

Krizin Ortasında Türkiye: Enflasyonist Baskı ve Jeopolitik Değer Türkiye için bu kriz iki ucu keskin bir bıçaktı. Eğilmez, petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık artışın Türkiye'nin dış ticaret açığına yaklaşık 2,5 milyar dolar eklediğini ve enflasyon oranını ciddi şekilde etkilediğini belirtiyor [1]. Ancak geleneksel rotaların kapanması, Türkiye'nin alternatif bir enerji koridoru ve diplomatik arabulucu olarak jeopolitik değerini artırdı. Ekonomist, Türkiye'nin artık bu konumu lojistik altyapısını güçlendirmek için kullanması gerektiğini vurguluyor [2].

Gizli Kazananlar: Rusya ve Çin Sonuç olarak Eğilmez, Rusya ve Çin'i bu durumun stratejik kazananları olarak görüyor. Rusya geçtiğimiz aylarda petrol fiyatlarındaki artıştan büyük kazanç sağlarken, Çin enerji arz rotalarını çeşitlendirerek ve Hürmüz dışındaki koridorlara yatırım yaparak enerji güvenliğini gelecekteki gerilimlere karşı sigortaladı [1][3]. Mevcut anlaşmaların tam olarak uygulanmaması durumunda petrol fiyatlarının yeniden 100 dolar kanalına dönme riskinin devam ettiği konusunda uyarıyor.