TCMB Başkanı: Yüksek Enflasyonun Temel Nedeni İran Gerilimleri

Bölgesel Gerilimlerin Türkiye Ekonomisine Doğrudan Etkisi

Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, bugün 10 Temmuz 2026'da İstanbul'da düzenlenen «Enflasyon ve Makroekonomik Görünüm» başlıklı rapor sunumu sırasında, bölgesel çatışmalardan, özellikle de İran'daki savaş durumundan kaynaklanan arz şoklarının dezenflasyon sürecini ciddi bir zorlukla karşı karşıya bıraktığını vurguladı [1]. Sunulan verilere göre, Türkiye'nin yıllık enflasyon oranı Haziran 2026'da %32,1'e gerilemiş olsa da, enerji ve gıda fiyatlarındaki artıştan kaynaklanan maliyet baskıları, daha önce öngörülen hedeflere ulaşılmasını engelledi [3].

Karahan, Merkez Bankası analizlerinin petrol fiyatlarındaki her %10'luk artışın bir yıllık süre zarfında tüketici enflasyonuna yaklaşık 1,1 puan eklediğini gösterdiğini belirtti. Bölgedeki savaşın sadece doğrudan enerji fiyatlarını değil, aynı zamanda gıda tedarik zincirlerini ve nakliye maliyetlerini de etkileyerek çeşitli sektörlerde ikincil enflasyonist baskılar yarattığına dikkat çekti [3][4].

Gaz Sözleşmesinin Sonu ve Ödeme Zorlukları

Türk ekonomi yetkililerinin açıklamalarının önemli odak noktalarından biri, İran'dan yapılan 25 yıllık doğal gaz ithalat sözleşmesinin Temmuz 2026'da sona ermesidir. Bu konu, Güney Pars gaz sahasındaki son grevler ve İran'a yönelik yeni yaptırımlardan kaynaklanan ağır bankacılık kısıtlamalarıyla birleşince, Türkiye'nin enerji arzını karmaşık bir duruma soktu [5].

Analistlere göre, Türkiye'nin sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatı için birden fazla seçeneği olsa da, Doğu Anadolu'nun altyapısı hala doğu sınırlarından ithal edilen gaza bağımlı durumdadır. Merkez Bankası Başkanı, enerji arzındaki bu belirsizliğin ve küresel piyasalardaki fiyat dalgalanmalarının ekonomik tahminleri zorlaştırdığını ve kısa vadeli enflasyon için yukarı yönlü riskler oluşturduğunu belirtti [1][5]. Uluslararası Para Fonu (IMF) da son raporunda, bu çatışmalar nedeniyle 2026 yılı küresel büyüme tahminini düşürdü [4].

Enflasyon Hedeflerinin ve Para Politikasının Revizyonu

Bu krize yanıt olarak, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası daha önce 2026 yıl sonu için orta vadeli enflasyon hedefini %16'dan %24'e yükseltmişti [2]. Karahan bugünkü konuşmasında, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası ve yüksek faiz oranlarının (şu anda %37) korunacağını vurguladı [2][3].

Ayrıca, enflasyonun hedeflenen patikadan daha fazla sapması durumunda Merkez Bankası'nın daha sıkı önlemler almaya hazır olduğunu ekledi. 2024'teki %75'lik zirveden enflasyonun düşmesine rağmen, Ankara'daki yetkililer «para politikası kontrolleri dışındaki faktörlerin», özellikle de doğu sınırlarındaki jeopolitik gerilimlerin, önümüzdeki yıllarda enflasyonun tek haneye düşmesinin önündeki en büyük engel olduğuna inanıyor [1][2].