موفقیت دانشجویان ترک در ساخت پهپاد خودمختار با قابلیت پرواز بدون GPS

در دنیای مدرن هوانوردی، وابستگی به سیستم‌های موقعیت‌یاب جهانی (GPS) یکی از بزرگترین نقاط ضعف پهپادها در میادین نبرد و مناطق بحرانی محسوب می‌شود. با این حال، در تاریخ ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶، خبری از آنکارا مخابره شد که نشان‌دهنده گامی بلند در جهت رفع این وابستگی است. اصلی جهان (Aslı Cihan) و اوتکو بایدان (Utku Baydan)، دانشجویان سال چهارم مهندسی برق و الکترونیک دانشگاه باشکنت، موفق به توسعه سیستمی شده‌اند که پهپادها را قادر می‌سازد بدون نیاز به سیگنال‌های ماهواره‌ای، مسیر خود را پیدا کنند [۱].

معرفی پروژه «بارگو»: نوآوری در قلب آنکارا این پروژه که «بارگو» (BARGU) نامگذاری شده است، تحت نظارت اساتید برجسته‌ای همچون دکتر دنیز کاراچور و دکتر گلشاه دمیرهان آیدین به ثمر رسیده است. نام بارگو در ترکی باستان به معنای «غنیمت» است و هدف اصلی آن، ایجاد یک سیستم ناوبری مستقل برای پرنده‌های بدون سرنشین در شرایط دشوار عملیاتی است [۲]. این دانشجویان با ترکیب تکنولوژی‌های پیشرفته‌ای نظیر پردازش تصویر، هوش مصنوعی، تلفیق حسگرها (Sensor Fusion) و سیستم‌های نهفته، توانسته‌اند پهپادی بسازند که در برابر اختلالات عمدی سیگنال مقاوم است.

تکنولوژی پردازش تصویر؛ جایگزینی برای ماهواره مهم‌ترین ویژگی بارگو، توانایی آن در درک محیط اطراف بدون اتکا به GPS است. این پهپاد با استفاده از دوربین‌های نصب شده و الگوریتم‌های هوش مصنوعی، تصاویر لحظه‌ای از سطح زمین را با نقشه‌های از پیش ذخیره شده در حافظه خود مقایسه می‌کند. اوتکو بایدان در توضیح این فناوری می‌گوید که دستگاه می‌تواند به طور همزمان نقشه‌برداری انجام داده و موقعیت خود را با دقت بالایی تعیین کند [۱]. این قابلیت به پهپاد اجازه می‌دهد حتی در صورت قطع کامل ارتباط با ماهواره، به ماموریت خود ادامه داده یا به سلامت به نقطه آغازین بازگردد [۳].

مقابله با جنگ الکترونیک و کاربردهای نظامی در مناطق مرزی و میادین نبرد، استفاده از دستگاه‌های پارازیت‌انداز یا «جمر» (Jammer) برای از کار انداختن پهپادها امری رایج است. بارگو دقیقاً برای مقابله با این تهدید طراحی شده است. این پرنده به عنوان یک «پهپاد جاسوسی پیشرو» عمل می‌کند که می‌تواند در مناطق تحت کنترل دشمن، بدون لو رفتن موقعیت به دلیل تبادل سیگنال‌های رادیویی، به شناسایی و تشخیص اشیاء بپردازد [۲]. در حال حاضر، این سیستم به دقت ۷۲ درصدی در تشخیص و ناوبری دست یافته است که با ارتقای قدرت پردازشی، این رقم افزایش خواهد یافت.

بازتاب‌های بین‌المللی و چشم‌انداز آینده دستاورد این دانشجویان تنها به مرزهای ترکیه محدود نشده است. پروژه بارگو به دلیل نوآوری در حوزه بینایی ماشین، برای ارائه در دوازدهمین کنفرانس بین‌المللی «بینایی ماشین و یادگیری ماشین» که در اوت ۲۰۲۶ در لندن برگزار می‌شود، پذیرفته شده است [۱]. این موفقیت نشان‌دهنده پتانسیل بالای نسل جوان مهندسان در تغییر معادلات صنایع دفاعی و غیرنظامی است. علاوه بر کاربردهای نظامی، این فناوری می‌تواند در بخش کشاورزی و مدیریت بحران در مناطقی که زیرساخت‌های مخابراتی آسیب دیده‌اند نیز مورد استفاده قرار گیرد [۳].