نیویورک تایمز: اوکراین و ایران معماران نظم نوین جهانی هستند

تلاقی دو بحران؛ از کی‌یف تا تنگه هرمز در گزارش اخیر نیویورک تایمز که در اوایل ژوئیه ۲۰۲۶ منتشر شد، تحلیلگران به این نتیجه رسیده‌اند که جهان دیگر به مدل‌های قدیمی قدرت بازنخواهد گشت. تداوم جنگ در اوکراین و تنش‌های بی‌سابقه در خاورمیانه که شامل درگیری‌های مستقیم میان ایران و قدرت‌های غربی در اوایل سال جاری بود، بستری را فراهم کرده که در آن کشورهای متوسط قدرت (Middle Powers) نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا می‌کنند [۱]. این گزارش تأکید می‌کند که اوکراین و ایران، نه تنها به عنوان قربانی یا مهاجم، بلکه به عنوان «معماران ناخواسته» یک نظم نوین و غیرمعمول شناخته می‌شوند که در آن ائتلاف‌های سنتی جای خود را به معاملات مقطعی و استراتژیک داده‌اند [۳]. ## اوکراین؛ نماد تاب‌آوری و نوآوری نظامی اوکراین در سال ۲۰۲۶ به نقطه‌ای رسیده است که فراتر از یک میدان نبرد ساده برای ناتو و روسیه عمل می‌کند. طبق گزارش‌های منابع خبری، اوکراین اکنون به یکی از صادرکنندگان فناوری‌های پهپادی و سیستم‌های دفاعی ارزان‌قیمت تبدیل شده است [۴]. این کشور با ایستادگی در برابر حملات گسترده موشکی روسیه در روزهای اخیر، نشان داده است که محدودیت‌های قدرت نظامی کلاسیک در برابر نوآوری‌های میدان نبرد به چالش کشیده شده است. نیویورک تایمز اشاره می‌کند که استقلال استراتژیک اوکراین در تولید سلاح، باعث شده تا کشورهای اروپایی نگاه خود را از وابستگی مطلق به ایالات متحده به سمت همکاری‌های دوجانبه با کی‌یف تغییر دهند [۱]. ## ایران؛ بازیگر جدید در اقتصاد انرژی و امنیت دریایی در سوی دیگر، ایران پس از پشت سر گذاشتن یک دوره درگیری شدید در اوایل سال ۲۰۲۶، اکنون در حال تثبیت جایگاه خود در نظم نوین جهانی است. یکی از مهم‌ترین تحولات، پذیرش تدریجی «هزینه‌های خدمات» برای عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز توسط برخی قدرت‌های اروپایی است [۲]. این اقدام که پیش از این خط قرمز واشینگتن محسوب می‌شد، نشان‌دهنده واقعیتی جدید در ژئوپلیتیک انرژی است. ایران با استفاده از موقعیت استراتژیک خود و تقویت روابط با بلوک شرق، توانسته است فشارهای سنتی را به فرصتی برای بازتعریف قوانین تجارت دریایی تبدیل کند که این خود یکی از ارکان «نظم غیرمعمول» مورد اشاره نیویورک تایمز است [۵]. ## پایان استثناگرایی آمریکایی و ظهور جهان چندقطبی تحلیلگران بر این باورند که سال ۲۰۲۶ نقطه عطفی در افول هژمونی تک‌قطبی است. فرسایش منابع نظامی و دیپلماتیک غرب در دو جبهه اوکراین و ایران، فضا را برای ظهور یک معماری قدرت چندقطبی فراهم کرده است [۵]. در این سیستم جدید، کشورها به جای تعهدات ایدئولوژیک طولانی‌مدت، بر اساس منافع ملی و امنیت اقتصادی خود وارد ائتلاف‌های گذرا می‌شوند. نیویورک تایمز هشدار می‌دهد که این نظم نوین ممکن است برای قدرت‌های بزرگ سنتی «غیرمعمول» و حتی خطرناک به نظر برسد، اما برای بازیگرانی چون اوکراین و ایران، این تنها راه بقا و تثبیت نفوذ در دنیای در حال تغییر است [۱][۳].