احیای حافظه تاریخی جزیره قرنطینه اورلا با خلاقیت دانشجویان

میراثی از دوران عثمانی در قلب ازمیر جزیره قرنطینه اورلا (Urla Karantina Adası)، واقع در استان ازمیر ترکیه، یکی از معدود مراکز قرنطینه باقی‌مانده در جهان است که از دوران عثمانی به جا مانده است. این جزیره که در سال ۱۸۶۵ توسط مهندسان فرانسوی ساخته شد، برای دهه‌ها به عنوان سدی در برابر بیماری‌های واگیردار مانند کلرا و طاعون عمل می‌کرد [۳]. امروزه این مکان نه تنها یک اثر معماری، بلکه نمادی از تاریخ سلامت و مبارزه انسان با اپیدمی‌هاست. در ژوئیه ۲۰۲۶، این فضای تاریخی میزبان نگاهی نو از سوی نسل جوان معماران بود تا غبار فراموشی از چهره آن زدوده شود.

پروژه‌هایی که سکوت تاریخ را می‌شکنند دانشجویان سال آخر بخش معماری داخلی و طراحی محیطی دانشگاه یاشار، تحت نظارت اساتیدی چون سرجیو تادونیو و ابرو کاراباغ، پروژه‌هایی را طراحی کردند که هدف آن‌ها انتقال تجربیات انسانی گذشتگان به بازدیدکنندگان امروزی است [۱]. این نمایشگاه که با عنوان «فراتر از قفل: شکل دادن به گذرا بودن، تجسم بخشیدن به غیاب» برگزار شد، بر مفاهیمی همچون انزوا، انتظار و امید تمرکز داشت. دانشجویان با استفاده از ماکت‌ها، نقشه‌های فنی و ارائه‌های دیجیتال، سناریوهایی را طراحی کردند که در آن بازدیدکننده می‌تواند حس و حال مسافرانی که قرن‌ها پیش در این جزیره محبوس بودند را درک کند [۲].

تجربه حسی انزوا و امید در طرح‌های دانشجویی در میان آثار ارائه شده، برخی پروژه‌ها به دلیل نگاه عمیق حسی مورد توجه جوری قرار گرفتند. پروژه «دنده‌های جزر و مدی» (Gelgit Kaburgaları) اثر ادا تولونای و سوده ناز آیدین، مسیری نمادین را طراحی کرده است که حرکت مسافران در فرآیند قرنطینه را بازسازی می‌کند [۱]. همچنین پروژه «قطعات انزوا» (İzolasyonun Parçaları) با بهره‌گیری از نور، سایه و حتی رایحه‌های خاص، تلاش دارد اتمسفر روانی دوران قرنطینه را به مخاطب منتقل کند [۲]. این طرح‌ها نشان می‌دهند که معماری تنها ساختن فضا نیست، بلکه ابزاری برای روایت داستان‌های نانوشته تاریخ است.

معماری به مثابه پلی میان گذشته و آینده نکته حائز اهمیت در تمامی این طرح‌ها، احترام به بافت تاریخی و دست‌نخورده ساختمان «تحفظ‌خانه» (Tahaffuzhane) است. دانشجویان با دقت فراوان و بدون آسیب رساندن به ساختار اصلی بنا، مداخلات مدرن خود را پیشنهاد داده‌اند [۱]. این رویکرد نشان‌دهنده بلوغ فکری طراحان جوان در مواجهه با میراث فرهنگی است. با تبدیل شدن این جزیره به یک موزه سلامت در سال ۲۰۲۶، این پروژه‌های دانشجویی می‌توانند به عنوان الگویی برای غنی‌سازی تجربه بازدیدکنندگان و پیوند دادن نسل جدید با ریشه‌های تاریخی منطقه اورلا مورد استفاده قرار گیرند [۳].