سناریوی جنگ آمریکا و ایران؛ ترکیه به غول منطقه تبدیل می‌شود؟

در حالی که جهان در ژوئن ۲۰۲۶ با نگرانی تحولات میان واشینگتن و تهران را دنبال می‌کند، گزارش‌های جدید نشان‌دهنده تغییرات شگرف در ساختار قدرت منطقه‌ای است. تنش‌هایی که از فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد و با حملات پهپادی و موشکی در تنگه هرمز به اوج خود رسید، اکنون ترکیه را در موقعیتی استراتژیک قرار داده است که بسیاری از آن با عنوان «ظهور غول منطقه» یاد می‌کنند [۱].

تنش‌های ۲۰۲۶ و نقش استراتژیک آنکارا درگیری‌های اخیر که شامل حملات تلافی‌جویانه ایالات متحده به مواضع پهپادی و راداری در خاک ایران و پاسخ‌های متقابل نیروی دریایی سپاه پاسداران بوده، ثبات بازارهای جهانی انرژی را به شدت تهدید کرده است [۲]. در این میان، ترکیه به رهبری رجب طیب اردوغان، با اتخاذ سیاست «بی‌طرفی فعال»، موفق شده است خود را به عنوان تنها بازیگر ناتو معرفی کند که کانال‌های دیپلماتیک باز با هر دو طرف درگیری دارد.

ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه (میت)، پیش از این هشدار داده بود که گسترش این جنگ می‌تواند به یک بحران جهانی تبدیل شود که ۸ میلیارد نفر هزینه آن را پرداخت خواهند کرد [۴]. با این حال، همین بحران باعث شده است تا واشینگتن برای حفظ امنیت جناح جنوبی ناتو و مدیریت جریان انرژی، بیش از هر زمان دیگری به همکاری با آنکارا متکی شود.

هراس آتن از موازنه جدید قدرت در مدیترانه رسانه‌های یونانی، از جمله وب‌سایت تحلیلی «پنتاپوستاگما»، با ابراز نگرانی شدید مدعی شده‌اند که سناریوی جنگ آمریکا و ایران عملاً به نفع ترکیه تمام شده است. به گزارش این رسانه‌ها، آنکارا توانسته است از این فضای ملتهب برای تثبیت دکترین «وطن آبی» و افزایش نفوذ خود در شرق مدیترانه استفاده کند [۱].

مقامات آتن نگران هستند که تمرکز ایالات متحده بر مهار ایران، باعث شود واشینگتن در برابر خواسته‌های ترکیه در دریای اژه و قبرس عقب‌نشینی کند. گزارش‌ها حاکی از آن است که یونان با دقت تحرکات نظامی ترکیه را زیر نظر دارد، چرا که تقویت بنیه دفاعی ترکیه در سایه این بحران، موازنه قدرت را که آتن سال‌ها برای حفظ آن تلاش کرده، به هم زده است [۳].

نشست ناتو در آنکارا؛ فرصتی برای تثبیت جایگاه یکی از مهم‌ترین پیامدهای این وضعیت، میزبانی آنکارا از نشست آتی سران ناتو است. تحلیلگران معتقدند این نشست فرصتی طلایی برای ترکیه خواهد بود تا امتیازات بزرگی از جمله نهایی کردن قراردادهای دفاعی پیشرفته مانند جنگنده‌های F-35 و پشتیبانی از پروژه جنگنده ملی «کآن» (KAAN) را از دولت ترامپ دریافت کند [۱].

در حالی که یک آتش‌بس شکننده در تنگه هرمز برقرار است، ترکیه با مهارت میان تعهدات خود در ناتو و روابط اقتصادی با ایران مانور می‌دهد. این استراتژی نه تنها وزن ژئوپلیتیک ترکیه را افزایش داده، بلکه آن را به محور اصلی هرگونه نظم امنیتی جدید در خاورمیانه و شرق مدیترانه تبدیل کرده است؛ واقعیتی که برای رقبای منطقه‌ای آنکارا، به ویژه یونان، به مثابه یک کابوس استراتژیک جلوه می‌کند.