وزارت بهداشت در اطلاعیهای جدید، جزئیات فرآیند کاملاً الکترونیکی صدور معافیت تحصیلی برای دانشجویان شاغل به تحصیل در خارج از کشور را که با مدرک دیپلم پذیرش گرفتهاند، تشریح کرد. این اقدام بر اساس مصوبات جدید ستاد کل نیروهای مسلح انجام میشود.
تحول در قوانین وظیفه عمومی با اجرای برنامه هفتم
بر اساس جدیدترین اطلاعیه مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، فرآیند صدور معافیت تحصیلی برای دانشجویان خارج از کشور وارد فاز جدیدی شده است. این تغییرات که ریشه در اجرای **ماده ۱۰۲ قانون برنامه هفتم پیشرفت** دارد، به دانشجویانی که پس از اخذ مدرک دیپلم در ایران، موفق به دریافت پذیرش از دانشگاههای معتبر خارجی شدهاند، اجازه میدهد تا بدون دغدغه نظام وظیفه به تحصیل خود ادامه دهند [۱]. طبق این مصوبه، ستاد کل نیروهای مسلح با همکاری وزارتخانههای علوم و بهداشت، بستری را فراهم کرده است تا تمامی مراحل به صورت هوشمند و غیرحضوری انجام شود.
گام اول: تایید مدارک در سامانههای میخک و موحد
متقاضیان در اولین قدم موظف هستند مدارک تحصیلی و گواهی اشتغال به تحصیل خود را در **سامانه میخک** وزارت امور خارجه بارگذاری کنند. پس از تایید مدارک توسط نمایندگیهای جمهوری اسلامی ایران در کشور محل تحصیل، اطلاعات به صورت خودکار به سامانههای داخلی منتقل میشود [۲]. دانشجویان علوم پزشکی باید بلافاصله در **سامانه موحد** وزارت بهداشت ثبتنام کرده و درخواست خود را برای دریافت تسهیلات ارزی و غیرارزی ثبت نمایند. تاییدیه نهایی از سوی مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت، پیشنیاز اصلی برای مراحل بعدی در سازمان وظیفه عمومی است [۳].
ثبت درخواست نهایی در سامانه سخا و تودیع وثیقه
پس از احراز صلاحیت علمی و تایید دانشگاه محل تحصیل، دانشجو باید به **سامانه سخا** (پلیس من) مراجعه کند. در این مرحله، درخواست معافیت تحصیلی خارج از کشور ثبت شده و پس از بررسی وضعیت نظام وظیفه و اطمینان از عدم غیبت، میزان وثیقه مورد نیاز اعلام میگردد [۱]. طبق آخرین گزارشها، تودیع وثیقه نیز به صورت الکترونیکی انجام شده و پس از تایید نهایی، مجوز خروج و معافیت تحصیلی صادر میشود. لازم به ذکر است که مدت زمان این معافیت مطابق با سنوات مجاز تحصیلی در داخل کشور محاسبه میگردد.
حذف مراجعات حضوری و پایش هوشمند پروندهها
یکی از ویژگیهای برجسته این اطلاعیه، تاکید بر **عدم نیاز به مراجعه حضوری** به وزارت بهداشت یا سازمان وظیفه عمومی است. تمامی مراحل از تایید مدرک دیپلم تا صدور برگه معافیت، در بستر وب انجام میشود و اطلاعرسانی در مورد هر مرحله از طریق پیامک به شماره همراه ثبتشده متقاضی ارسال میگردد [۳]. وزارت بهداشت هشدار داده است که دانشجویان باید نسبت به پیوستگی تحصیلی خود حساس باشند، زیرا هرگونه وقفه غیرمجاز یا تغییر رشته بدون هماهنگی، میتواند منجر به ابطال معافیت و ثبت وضعیت غیبت در سامانه نظام وظیفه شود.
فرآیند صدور معافیت تحصیلی برای دانشجویان خارج از کشور اکنون کاملاً الکترونیکی و از طریق سامانههای دولتی انجام میشود.
linkمنابع
- ابلاغ ضوابط ادامه تحصیل دانشجویان خارج از کشور — تابناک (2025-01-13)
- اطلاعیه نحوه دریافت معافیت تحصیلی دانشجویان شاغل به تحصیل در خارج از کشور — وزارت امور خارجه (2025-03-13)
- سامانه موحد وزارت بهداشت mohed.behdasht.gov.ir — وزارت بهداشت (2026-05-24)



